قصاید انوری و لزوم تصحیحی تازه از آنها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شیراز

چکیده

هر چند دیوان انوری از مهمترین و دشوارترین متون شعر فارسی است اما تنها دو تصحیح از آن وجود دارد. نخستین بار استاد سعید نفیسی و  دومین بار استاد محمدتقی مدرس رضوی این دیوان را به چاپ رسانیده‌اند. چاپ نفیسی دارای اشکالاتی است و تصحیح تقی مدرس رضوی نیز      علی رغم محاسن بسیار، خالی از اشکال نیست. در این مقاله ابتدا  تاریخچه و چگونگی این دو تصحیح بیان شده است. آنگاه با معرفی دسته‌ای از نسخه‌هایی از دیوان که در دسترس هیچکدام از دو مصحح مذکور نبوده عملا با تصحیح برخی از ابیات نشان داده شده که مراجعه به این نسخ چگونه می‌تواند به تصحیح بهتری از متن دیوان کمک کند. با این همه، چون مراجعه به این نسخه‌های نویافته به تنهایی کافی شمرده نشده، بر اهمیت برخورداری از یک روش تحقیق نظام‌مند نیز تاکید شده‌است. از این رو فرایند تصحیح استدلالی مورد نظر  در قالب شرح مراحل تصحیح یک بیت نمونه از دیدگاه روش‌شناسانه به اختصار شرح داده شده است.

واژه‌های کلیدی : نسخ خطی فارسی،  تصحیح انتقادی، مدرس رضوی، سعید نفیسی

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

قصاید انوری و لزوم تصحیحی تازه از آنها

نویسندگان [English]

  • mohamadhosein karami
  • mohamadreza amini
  • hamidreza kosari
چکیده [English]

On the necessityof a new critical edition of Anvari odes
The complete works of Anvari, ] Divan-e- Anvari[, was first edited in 1959 (1337 S.H.) by Saeed Nafissi and published by Pirooz publication in Tehran. It was late Mohammd Taghi Modarres Razavi who as a scholar edited the complete works of Anvari which was then published by Elmi-Farhangi publication in Tehran in the same year. 
The work prepared by Saeed Nafissi contained various problems, mistakes and defects of which lots of examples have been presented in the present essay. The Modaress Razavi’s edition has numerous advantages but it is not free from misinterpretations, misprinting and errors too.
This essay widely deals with the above mentioned problems by offering some problematic cases through comparing them with some substitute copies which may look prior copies to which he had no access.
 
Key words: Anvari’s Divan, Persian manuscripts, critical edition, Modarres Razavi, Saeed Nafissi

رامپوری، غیاث الدین محمد بن جلال‌الدین بن شرف‌الدین. (1363). غیاث‌اللغات. تهران، امیرکبیر

شهیدی، جعفر. (1376). شرح لغات و مشکلات دیوان انوری ابیوردی. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.

فصیحی خوافی، احمد بن جلال‏الدین محمد. (1339-1341). مجمل فصیحی. مشهد: باستان.

مدرس رضوی، محمدتقی. (1372). دیوان انوری. تهران: علمی و فرهنگی.

ــــــــــــــــــــــــ. (1385). دیوان سنایی. تهران: سنایی.

معین، محمد. (1371). فرهنگ لغت فارسی. تهران: امیرکبیر.

نفیسی، سعید. (1337). دیوان انوری. تهران: پیروز.

نیکوبخت، ناصر و رنجبران، عباس. (1386). «بررسی شیوه‌ی سعید نفیسی در نقد و تحلیل شیوه‌ی نظامی گنجوی». ادب پژوهی، سال1، شماره‌ی 3، صص83 -104.