چگونگی بازتاب رنگ در دیوان قاآنی شیرازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی

چکیده

عنصر رنگ، که از نظر علمی، بازتاب نور بر پدیده‌های طبیعی است، از قدیم مورد توجه بشر بوده‌است. کاربرد رنگ در جشن‌ها، آیین‌‌ها، سوگواری‌ها، نهضت‌ها، نشان سپاهیان و پرچم کشورها، آشکار و نمادین بوده‌است. عنصر رنگ، در انواع هنرهای تجسمی و در شعر و ادب فارسی نیز کاربرد و جایگاه ویژه‌ای، داشته‌است. در شعر فارسی، شاعران آفاق‌گرا که پیوندی ژرف با طبیعت داشته، همواره با بهره‌مندی از انواع رنگ‌ها و به کارگیری آن در شعر، سعی در انتقال تجربه‌های خویش به خواننده، داشته‌اند.
قاآنی شیرازی، از شاعران نامدار سبک بازگشت، با بسامد کاربرد1190 بار عنصر رنگ، رنگ واژه‌ها و آن‌چه رنگ را تداعی می‌کند در قصاید، ترکیب‌بندها ، ترجیع‌بندها و غزل‌هایش، تابلو‌هایی رنگین ساخته وسعی بر آن داشته تا همه‌ی حواس خواننده را با مظاهر طبیعت و تابلو‌هایی که آفریده، مشغول دارد. دیوان قاآنی در زمینه‌ی رنگ، به تابلویی می‌ماند که رنگارنگی آن چشمگیر است. دراین پژوهش، بسامد رنگ و چگونگی کاربرد آن در دیوان قاآنی، بررسی و تحلیل شده و چگونگی تصویرآفرینی شاعر بر مبنای عنصر رنگ، به صورت توصیفی-تحلیلی، آمده‌ است. قاآنی، با استفاده از استعاره، تشبیه، کنایه و آفرینش تصاویری متراکم که بسامدرنگ و بو در آن‌ها آشکار می‌باشد، حواس مخاطب را با گونا‌گونی تصاویر شعری‌اش سرگرم می‌کند. رنگ‌های آمیغی، تشبیه مرکّب و سعی در انبوه‌آوری تصاویر رنگی برای توصیف مناظر بزم، رزم، معشوق و بهارستایی، از شیوه‌های پردازش و ترازش شعر قاآنی است. گل‌ها،کانی‌ها، نام‌های جغرافیایی، داستان‌های شاهنامه و اشارات دینی نیز در کارگاه خیال تصویر‌آفرین قاآنی، نقش برجسته‌ای دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Investigation of Color Reflection and Color-Tinged Words in Qa’ani Shirazi’s Divan

نویسنده [English]

  • rooyintan farahmand
چکیده [English]

The element of color, which from a scientific 1point of view is the reflection of light on natural phenomena, has traditionally attracted human’s attention. The use of color in celebrations, ceremonies, mournings, movements, armies’ emblems and country’s flags has been tangible and symbolic. The element of color has had a special status and use in all the visual arts and in the poetry and literature too. In Persian literature, the objective poets, who have had a close relationship with the nature, have always sought to convey their experiences to the reader by utilizing different colors.
Qa’ani Shirazi, one of the prominent poets in the literary restoration style, has painted colorful pictures in his odes, and sonnets by employing colors, color-tinged words and whatever represents colors according to the poem’s structure and has attempted to engage all the reader’s senses with the nature’s manifestations and pictures he has created. Qa’ani’s Divan, in terms of color, is like a painting with amazing colors. In the present paper the frequency of color and the way it is used in Qa’ani’s divan is analyzed. Moreover, how the poet creates images based on the element of color is dealt with in a descriptive-analytic way. Using metaphor, simile and sarcasm and creating pictures abounding with color, Qa’ani engages the reader’s senses with the range of his poetic pictures. Qa’ani’s Combinative colors, collective simile, and his endeavor in collecting colorful images for portraying celebrations, wars, the beloved, spring worshiping, are ways of describing and analyzing his poems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • color
  • imaging techniques
  • Qa’ani Shirazi
  • the poetry of 13th century A