تحلیلِ نگاشت مفهومیِ «بهار» و خوشه‌های‌ استعاری آن در غزلیّات شمس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری،سبزوار،ایران

2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار،ایران

3 دانشیارزبان وادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری سبزوار،ایران

4 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری ،سبزوار،ایران

چکیده

«استعارۀ مفهومی» در چارچوب معناشناسی شناختی، بر نقش تجربیّات در ساختار بخشیدن به مقوله-های ذهن و ادراک مفاهیم تأکید می‌ورزد. فصول سال یکی از تجربی‌ترین حوزه‌ها برای تبیین جهان-بینی عرفانی هستند. در این میان توجّه مولانا بیش از همۀ فصل‌ها به «بهار» است. پژوهش نشان می-دهد «بهار» در غزلیّات مولانا، به عنوان یک نگاشت مفهومی کلان، با همۀ نمودهای دیدنی، شنیدنی، بوییدنی، چشیدنی و بسودنی خود، در خدمت تبیین یک جهان‌بینی شهودی و مفاهیمی چون حق، غیب، عشق، عاشق، روح، تجلّی و وصال است. این نگاشت مرکزی توانسته است با بهره‌گیری از جنبه‌های استعاره‌ساز بهار و خوشه‌های تصویری مرتبط و متضادّ و نیز قدرت تناظرپذیری استعاره-ها، شبکه‌ای از ‌استعاره‌ها را گرد خود بیافریند؛ استعاره‌هایی که به دلیلِ وابستگی با نگاشت مرکزی، در اصالت هنری سبک مولانا و انسجام درون‌متنی غزل‌ها نقش بسزایی دارند. همچنین کاربرد این نگاشت مفهومی در بافت غزل مولانا، از نظر فکری، مولانا را عارفی اهل بسط ‌معرفّی می‌کند و نشان می‌دهد همة استعاره‌های مربوط به «بهار» خرده‌استعاره‌هایی هستند که در حمایت از کلان-استعارۀ «معرفت تجربه‌ای خوشایند و انبساط‌انگیز است» به وجود آمده‌اند. از این رو انبساط روحی مولانا در غزلیّات پا به پای خوشه‌های استعاری پیش می‌رود و اصالتِ بینش را با اصالتِ سبک درمی‌آمیزد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The analysis of conceptual mapping "spring" and its metaphorical clusters in Shams' Ghazals

نویسندگان [English]

  • hasan tofighi 1
  • Ali Tasnimi 2
  • mehyar Alavi Moghaddam 3
  • Ebrahim Estaji 4
1 PhD. Student of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University,sabzevar,Iran
2 Assistant Professor of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University,sabzevar,Iran
3 Associate Professor of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University,sabzevar,Iran
4 Hakim Assistant Professor of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University,Sabzevar,Iran
چکیده [English]

The Conceptual metaphor In cognitive Linguistics, emphasizes the role of experiences in structuring the categories of mind and cognition of concepts. The seasons are one of the most experimental areas for explaining the mystical worldview. Meanwhile, Mowlana's attention is more than spring to all seasons. This research shows that "Spring" in the Mowlana's Ghazals, as mega conceptual mapping ,with all its spectacular, audible, scanty and tangible, serves the explanation of an intuitive worldview and concepts such as the truth, the unseen, the love, the lover, the spirit, the manifestation. this centeral mapping has been able to utilize the aspects of the springtime metaphor and related and conflicting visual clusters as well as the metaphorical discreteness of the metaphors, Creates metamorphoses of the crustal sculptures that play a significant role in the authenticity of the Mowlana's style and the intricacies of the ghazals due to their dependence on the central mapping of the text. Also, the use of this conceptual mapping in the context of Mowlana's Ghazals, intellectually, makes Mowlana an extension of the mystic, and display all of metaphors that allude to spring are micro metaphors for mega metaphor: "knowledge is an pleasant experience". since this spiritual extension in Mowlana's Ghazals accompanied with metaphorical clusters to bring insight into authenticity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • cognitive rhetoric
  • conceptual metaphor
  • conceptual mapping of spring
  • mega and micro- metaphors
  • Mowlana's