پژوهشی در دستنوشت‌های دیوان طالب جاجرمی با رویکردی تحلیلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی - واحد یاسوج

چکیده

مولانا محمّد طالب جاجرمی (م 854 ق) از شاعران کمترشناخته شدۀ شیراز در سدۀ نهم هجری است که علاوه بر «دیوان اشعار»، منظومۀ «گوی و چوگان» نیز به او منسوب است. این شاعر شیعی که شاگرد آذری طوسی بوده، سلاطین تیموری و حاکمان فارس در قرن نهم را مدح کرده و پیش از این دربارۀ زندگی، آثار و اندیشۀ او آگاهی مبسوط و کافی در دست نبوده اما با شناسایی دو دستنویس کتابخانۀ موزۀ ملی ایران و نسخۀ کتابخانۀ آیت اللّه مرعشی نجفی(ره) ضرورت انجام این پژوهش احساس ‌شد.
نگارنده، در مقاله حاضر، پس از مقدمه‌ای کوتاه‏ در شرح زندگی و آثار شاعر با استناد به دست‏نویس‏‌های ‏آثار او، و بر اساس سنت تصحیح نسخ خطی، به بررسی و تحلیل ساختاری و محتوایی اثر توجه کرده و با نگاه توصیفی- تحلیلـی ضـمن معرفـی اجمـالی طالب جاجرمی و آثـارش، به مذهب، اندیشه، ممدوحان، متن‌شناسی و دستنوشته‌های دیوان اشعار این شاعر پرداخته و نکات تاریک زندگی، سبک و ویژگی‌های شعر و دستنویس‌های موجود را شناسایی کرده است. ابراهیم سلطان، عبداللّه پسر ابراهیم، خلیل سلطان، یونس‌خان، سلطان ویس، جهانگیر، سلطان حسن خداداد، مهتر حاجی بیگ، علیشاه، حسن‌شاه و محمود را مدح نموده و در دستنوشته‌های او ارادت قلبی ایشان به سلطان محمد روزبهان، محمد بن سید شریف جرجانی، شرف‌الدین علی یزدی، شیخ ابواسحاق کازرونی کاملاً مشهود است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Investigation into the Manuscripts of the Taleb Jajarmi Tribunal with an Analytic Approach

نویسنده [English]

  • mohammad hadi khaleghzadeh
Assistant Professor of Persian Language and Literature Islamic Azad University, Yasouj Branch
چکیده [English]

Abstract
Maulana Mohammad Taleb Jajarmi (M 854 AH) is one of the less well-known Shiraz poets in the 9th century AD, in addition to the "Diwan of the Poems," the poetry of "Guy va Chougan" is also attributed to him. This Shi'i's poet who was Azuri student, taught the Timurid rulers and Fars rulers in the 9th century, and has not had enough knowledge about life, his works and thoughts, but by identifying two manuscripts of the library of the National Museum of Iran and the library version Ayatollah Marashi Najafi (RA) felt that this research was necessary.
In this article, the author, following a brief introduction in the description of the poet's life and works based on his handwritten works, and according to the tradition of correction of manuscripts, has paid attention to the structural and content analysis of the effect. In descriptive-analytical way, introducing a brief overview of Tayeb Jajarmi and his works, he addresses the religion, thought, memoirs, textology and manuscripts of the poet's poetry and discusses the dark aspects of life, the style and features of the poetry and manuscripts available has been identified. Ibrahim Sultan, Abdullah, son of Ibrahim, Khalil Sultan, Younes-khan, Sultan-Wes, Jahangir, Sultan Hasan Khodadad, Majid Hajibig, Alishah, Hassan-Shah and Mahmud, and in his writings, his heartfelt sultan Mohammad Ruzbehan , Muhammad b. Seyyed Sharif Jarjani, Sharaf al-Din Ali Yazdi, Sheikh Abu Eshag Kazerooni is quite evident.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Talegh Jajarmi
  • ninth century
  • poem
  • handwriting
  • correction