بررسی فنا و بقا از منظر سنایی بر مبنای سنت اول عرفانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا/ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان

2 دانشیار و عضو هیئت علمی/ گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان

چکیده

فنا و بقا از مهم‌ترین مباحث سنت اول عرفانی است که در عرفان اسلامی جایگاه ویژه ای دارد و در آثار شعرا و عرفا به شکل‌های گوناگونی متجلی شده است. هر یک از عرفا کوشیده‌اند تا با استفاده از تجارب شخصی خود به بیان این دو موضوع بپردازند. سنایی، شاعر و عارف بزرگ سده ششم هجری، نیز از این امر مستنثنی نیست. این پژوهش، کوشیده تا به بیان فنا و بقا از دیدگاه سنایی بپردازد. در سنت اول عرفانی، انسان و خدا، دو موجود متمایز از یکدیگرند که ذات و صفات و افعال یکی در دیگری فانی می‌شود. فنا و بقا به دو بخش عمده ظاهر و باطن تقسیم بندی شده است. در فنا، عارف از اراده و وجود خود فانی و نیست می‌شود و پس از آن به حق‌تعالی باقی می‌گردد. فنا، مقدمه‌ای برای دست یافتن به بقاست. بنده به صفات خداوند متصف می‌شود و به بقای حقیقی دست پیدا می‌کند. روش تحقیق در این گفتار، اسنادی کتابخانه‌ای و از نوع توصیفی- تحلیلی است. ابتدا مطالب مربوط به فنا و بقا را یادداشت برداری سپس به تفصیل درباره آن بحث شد. ارائه دیدگاه سنایی نسبت به فنا و بقا، بررسی انواع و اقسام فنا و بقا و درجاتشان، از نوآوری های این پژوهش است. وی از فنا و بقای ظاهر و باطن یاد می‌کند و برای هرکدام درجاتی را قائل است و بالاترین درجه را فنای ذات و باقی شدن به ذات حق می‌داند که در آن تمامی حجاب‌ها از پیش چشم عارف برداشته می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

analysis of perdition and Survival in the view of sanayi based on first mystical tradition

نویسندگان [English]

  • samaneh jari 1
  • mohammadreza nasresfahani 2
1 university student/university of Isfahan
2 associate professor/university of isfahan
چکیده [English]

Perdition and Survival have a significant state in Islamic mysticism. These topics have been shown in literature of poets and mystics in different ways. According to personal experiences, each of mystics has tried to speak about these two topics and Sanayi, the mystic poet of the sixth century, has spoke about them too.
This research tries to speak of the perdition and Survival in the view of sanayie. The perdition and Survival in first mystical tradition are divided in two general parts of inwardness and appearance. The mystic looses his entity and willingness in the Perdition and returns back to god. The Perdition is introduction of reaching to the Survival. The thrall is modified by traits of god and will reach to the real Survival. Research methodology of this research is archive based and desk research and is from descriptive and analysis kind.Firstly I noted the subjects about the Perdition and Survival and afterward described them in details, Speaking about Perdition and Survival in the view of Sanayi, study about different kinds of them and their degrees are the innovations of this research. He speaks about Perdition and Survival of inwardness and appearance and believes that each of them has degrees.He believes that the highest degree is Perdition of inwardness and survives in god inwardness which all of the veils will disappear in front of the mystic in that degree.

Keyword: Perdition, Survival, sanayie, first mystical tradition

کلیدواژه‌ها [English]

  • Survival
  • Perdition
  • sanayie
  • first mystical tradition