جریان‌شناسی تشبیب و جایگاه آن در قصاید فارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو دانشگاه اصفهانگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان ،ایران

2 دانشگاه اصفهان

3 دانشگاه اصفهانگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان ،ایران

چکیده

قصیده یکی از پرکاربردترین و مهمترین قالبهای شعر فارسی است که از سده سوم هجری و به تقلید از شعر عرب در ادب فارسی نمود یافت و تا امروز نیز به حیات خویش ادامه داده است. قصیده عمدتاً با هدف مدح ممدوح در شعر فارسی از بخش-هایی مانند تشبیب(نسیب و تغزل)، تخلص، موضوع اصلی و شریطه تشکیل می‌شود. تشبیب را که به معنای جوانی کردن و عشق-ورزی است می‌توان مهمترین بخش قصیده دانست که در آغاز قصیده به منظور آماده‌سازی ذهن و جلب نظر مخاطب خود نمایی می کند و راه را برای ورود به پیکره اصلی هموار می سازد؛ بنابراین حکم براعت استهلال را دارد. بررسی این اصطلاحات در آثار بلاغی و متون نظم و نثر دو سبک خراسانی و عراقی نشان می‌دهد که اهل نظر هنگام تعریف و شناسایی این اصطلاحات فقط به متون علمی توجه کرده اند اما توجه به متون ادبی یعنی دیدگاه شاعران و نویسندگان در این حوزه مغفول مانده است درحالیکه مخصوصاً در متون نظم فارسی، شاعران نیز اشاره‌هایی درباره هریک از این اصطلاحات در شعر خود آورده‌اند و در برخی متون نثر نیز شباهت ساختاری بین منشآت و قصاید فارسی وجود دارد که در ارائه معنایی جامع از تشبیب می‌تواند راهگشا باشد. بنابراین باید گفت تعریف تشبیب فراتر از دایره تعاریفی است که در کتاب‌های بلاغی و فرهنگها آمده است. این مقاله در نظر دارد براساس منابع موجود بلاغت فارسی و متون نظم و نثر فارسی تا قرن هشتم به سیر تحول تشبیب بپردازد و سرانجام تعریفی جامع از آن به دست دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Stomatology and its position in Farsi Persian

نویسندگان [English]

  • elham hosseini sedeh 1
  • saeid shafieioun 3
1 Student Isfahan univPhD student, , Department of Persian language and literature, Faculty of Humanities, University of Isfahan, Isfahan, Iranersity
3 Department of Persian language and literature, Faculty of Humanities, University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده [English]

Qesīda is one of the most used and most important forms of Persian poetry from the 3rd century AH and imitated Arabic poetry in Persian literature and has continued its life to this day. The Qesida is mainly composed in order to convey Mamdouh's poetry in Persian poetry from parts such as temptation, lyrics, penetration, main subject matter and shrine.
Tibib, which is meant to be young and love-loving, can be considered as the most important part of the verse, which begins at the beginning of the narrative in order to prepare the mind and attract the attention of the audience and paves the way for entering the original figure; therefore The sentence is lawful. The study of these terms in the rhetorical works and the texts of the order and prose of the two Khorasani and Iraqi styles suggests that the viewers, when defining and identifying these terms, only pay attention to scientific texts, but attention to literary texts, the views of poets and writers in this neglected field While in poetry texts, in particular, in Persian texts, poets have also referred to each of these terms in their poems, and in some prose texts there is a structural similarity between Persian and Persian forms which can provide a comprehensive meaning of the word. It's a good idea.
Therefore, it should be said that the definition of simulation is beyond the scope of definitions contained in rhetorical books and cultures.

کلیدواژه‌ها [English]

  • temperament
  • lyrical
  • evolution
  • poetry
  • prose
  • nonsense