بررسی سبک استدلال‌ورزی پروین اعتصامی در مناظره‌های وی برمبنای نظریه تولمین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار، سبزوار، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران

3 استادیار گروه آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

10.22099/jba.2019.32472.3299

چکیده

مناظره، گفتگویی است دو طرفه که در آن یکی از طرفین، حامیِ اقدام، عملکرد، روال، فرضیه و یا نظریه‌ای خاص است و طرف دیگر مخالفِ آن، تلاش می‌کند با ارایه‌ی استدلال بر دیگری فایق آید. پروین اعتصامی یکی از سرایندگان بزرگ مناظره است. شاعر ازطریق مناظره‌ و در قالب تشخیص و تمثیل، دعاوی و توصیه‌های اخلاقی ‌ـ اجتماعی‌اش را بیان کرده‌است. پژوهش حاضر، با هدف شناخت سبک استدلال‌ورزیِ پروین در مناظره‌های وی و با کاربستِ نظریه‌ی تولمین و براساس روش‌تحقیق پیشنهادی مزینانی و نصیری صورت گرفته‌است. نمونه‌ی مناظرات از سه جنبه‌ی الف) شناسایی برهان‌ها، ب) شناسایی دعاوی و زمینه آنها و ج) شاخص‌های قطعیت تحلیل شده که شرح کامل 4 قطعه در این مجال آمده است. در راستای شناسایی برهان‌ها، 32 برهان (موضع عقلی) در نمونه‌ی اشعار پروین شناسایی شده که از این تعداد، مواضعِ الف) تاریخ و تجربه، ب) لزوم احتیاط و پیش‌گیری از خطر و تهدید، ج) کنترل امیال نفسانی، د) استطاعت و ه) تعریف در 6 مناظره (از12قطعه) استفاده‌گردیده که در نمونه‌ها‌ی تحت بررسی، در رأس همة مواضع هستند. ازطرفی، برهان‌های به کاررفته زیربنای دعاوی و توصیه‌ هایی در زمینه‌هایی همچون: وقت‌شناسی، جهان شناسی، تفرج، زیبایی‌شناسی، حق‌شناسی، سعادت، احتیاط در برابر خطرات، مبارزه با فساد حکومتی و اداری، نفی ظاهربینی خودپسندی، خرافه‌ستیزی، ظلم‌ ستیزی، آسیب‌ شناسی فقر، عقل‌گرایی، کمال‌گرایی، واقع گرایی، رسم خویشاوندی و آداب همنشینی قرارگرفته‌اند. یافته‌ی دیگر این تحقیق، بسامد بالای شاخص‌های تقویت کننده‌ی اطمینان و قطعیت نظیر «باید»، «نباید»، «هیچ» و «هرگز» در سبک استدلالی شاعر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The study of the argumentation style of Parvin Etesami in her debate poems on the basis of Tolmien's theory

نویسندگان [English]

  • Vida Sabzevari Beydokhti 1
  • Saeid Roozbahani 2
  • Abolghasem Amirahmadi 2
  • Mohammad Davoodi 3
1 PhD Student of Persian Language and Literature, Islamic Azad University of Sabzevar, Sabzevar , Iran
2 The Assistant Professor of of Persian Language and Literature Department, Islamic Azad University of Sabzevar, Sabzevar, Iran
3 The Assistant Professor of of Teaching English Language Department, Hakim Sabzevari University , Sabzevar, Iran
چکیده [English]

A debate is a bilateral conversation in which one of the parties is a supporter of an action, procedure, hypothesis, or a particular theory, and the other is against it, each trying to overcome the other by giving reasons. In this regard, aiming to identify the argumentation style of Parvin Etesami in her debate poems, we conducted this research by applying Toulmin’s theory. In order to answer the research questions, a sample of 12 debate poems was analyzed from these three aspects: a) identifying and naming the poet’s applied warrants, b) identifying her claims and their fields, and c) analyzing her used qualifiers. Consequently, 32 warrants (=topos) were identified in Parvin's poems, and then named, among which a) history and experience, b) preventive measures of danger and threat, c) controlling sensual desires, d), talent and ability, and e) name-interpretation were at the top of all applied warrants. On the other hand, the warrants applied were the basis for claims and recommendations in a variety of fields including co-operation, punctuality, world-view, refreshment and recreation, maternal love and effort, aesthetics, truth-wisdom, denial of racism, unity, equality, prosperity, experience, caution against dangers, fighting government and administrative corruption, anti-crime arguments, anti-superstition, hope, psychology and pathology of poverty, self-sufficiency, perfectionism, opportunism, realism, justice, kinship, and marriage. Another finding showed that qualifiers which indicate high degrees of certainty such as bayad (=must), nabayad (=shouldn’t), hargez (=never), and basi (=much) were highly frequent in the poet’s argumentation style.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Argumentation Style
  • Parvin Etesami
  • Debate Poems
  • Toulmin Theory
  • Warrants