کارکرد زبان و گفت وگو در حکایات اسرارنامه عطار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 زبان و ادبیات فارسی،دانشکده ادبیات و زبانهای خارجه، دانشگاه تبریز

2 زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تبریز

10.22099/jba.2020.32259.3282

چکیده

چکیده
گفت‌وگو یکی از عناصر لازم و مهم ادبیات روایی است. اسرارنامهی‌ عطارکه یک اثر روایی تعلیمی است، حکایت‌های دلنشینی دارد. در این حکایت‏ها گفت‌وگو نقش مهمی دارد تا جایی که جای کردار را گرفته است. عطار در این حکایت‌ها با استفاده از شیوه‌های مختلف گفت‌وگو،از جمله مستقیم، غیرمستقیم، درونی و نمایشی به خوبی از این عنصر برای پیشبرد داستان بهره جسته است. در اسرارنامه‌ گفت‌وگوها از حیث تعدد صداها، چند طرفه، دو طرفه، یک طرفه و روایت تک صدایی راوی است. گفت‌وگوهای دو طرفه از حیث تعداد و از بعد تنوع طرفین بیشترین تعداد و تنوع را به خود اختصاص داده است. زبان در گفت‏وگوی حکایت‌های اسرارنامه، حداقل یکی از شش کارکرد ارجاعی، عاطفی، ترغیبی، فرازبانی، همدلی و ادبی را به عهده دارد. سه کارکرد ارجاعی، عاطفی و ترغیبی بیشترین سهم از انواع نقش‌های زبانی را دارند. در این مقاله انواع گفت‌وگو، به ویژه گفت‌وگوهای دوطرفه‌ی حکایت‌های اسرارنامه و کارکرد زبان در آنها‌ را به بررسی کرده‌ایم. نتیجهی بررسی نشان می‏دهد که عطار اسرارنامه را برای تعلیمات عرفانی سروده است. روایت را راه مناسبی برای مقصود خود یافته است. بیش از همه‌ی وجوه فعل، از وجه خبری استفاده کرده است و زبان او غالبا نقش ارجاعی و در مرتبه‌ی بعد نقش عاطفی و ترغیبی دارد و به اعجاز زبان در بیان مفاهیم وقوف کافی داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Function of language and dialogue in Attar's Asrarnameh stories

نویسندگان [English]

  • Abbas bagheri 1
  • Mohammad Mahdipour 2
  • Ebrahim Ranjbar 2
  • Asadollah Vahed 2
1 Department of Persian Language and Literature, Tabriz University
2 Department of Persian Language and Literature, Tabriz University
چکیده [English]

Dialogue is one of the necessary elements of narrative literature. Asrarnameh of Attar which is didactic narrative has pleasant stories. In these stories dialogue has important role so as it takes place of the action. Attar, in these stories by using different ways of dialogue such as direct, indirect, internal and dramatic has used these elements in order to perform (complete) the narrative story. In Asrarnameh dialogues from the voice point of view are monologues, one sided, twosided and multi sided of the narrative. Two sided dialogues from the diversity point of view are the most ones. Language in Asrarnameh dialogue stories (Anecdotes) used at least one of the following functions, referral, encouraging, emotional, ultra-lingual, cooperative and literary.Three of these functions including referral, encouraging and emotional has the most ones among the functional languages. In this research we have inspected different kinds of dialogues, especially two sided anecdotes of Asrarnameh and the function of language in them. The results indicate that Attar composed Asrarnameh for sophistic instructions. He found narration a suitable way for his purpose. He used informative more than other verbal aspects. His informative language is used more than other aspects of verbs. And his language mostly has referral role and emotional then encouraging role. And Attar is very familiar with the miracle of the language in the expression of the significances.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Asrarnameh
  • Dialogue
  • Referral
  • Encouraging
  • emotional