معرفی، تصحیح و واکاوی یک بیت تازه‌ی منسوب به رودکی سمرقندی در فرهنگ عجایب‌اللغه

نوع مقاله: مقاله کوتاه

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز،اهواز،ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهیدچمران اهواز،اهواز،ایران

10.22099/jba.2020.35788.3614

چکیده

بازیابی و تصحیح اشعار شاعران پیشگام و متقدم به‌ویژه استاد شاعران، رودکی سمرقندی، یکی از بایسته‌های فرهنگی برای پیش‌برد زبان و ادبیات فارسی است. شعر رودکی در طول تاریخ همواره مورد توجّه شاعران و ادیبان بوده و امروزه نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. از دیوان پُرشعر این شاعر که بنابر گفته‌ی محققان بالغ بر صد هزار بیت بوده، اکنون مقدار ناچیزی موجود است و همین مقدار اندک نیز با مراجعه‌ی متعدد و بی‌شمار محققان و رودکی‌پژوهان معاصر نظیر سعید نفیسی، براگینسکی، میرزایف، علی‌اشرف صادقی و شماری از رودکی‌پژوهان در ایران و تاجیکستان به دست ما رسیده است. نگارندگان با توجّه به اهمیت وافر بازیابی اشعار رودکی در سرچشمه‌های کهن، با بررسی یکی از فرهنگ‌های شعری متعلق به عهد عثمانی به‌نام عجایب‌اللغه از فردی به‌نام ادیبی، بنا دارند بیتی منسوب به‌رودکی را که تاکنون از دید مصححان و رودکی‌پژوهان مستور مانده، در این جستار معرفی و بررسی کنند؛ سپس ایراد موجود در مصرع دوم آن را برطرف سازند.در بخش پایانی نیز به بررسی موضع بیت در دو منظومه‌ی کلیله و دمنه و سندبادنامه از از رودکی خواهیم پرداخت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Introducing، editing and researching a new verse attributed to Rudaki Samarqandi in Ajayeb-Al-Loqaa lexicon

نویسندگان [English]

  • sajjad dehghan 1
  • zahra nasirishiraz 2
  • nasrollah emami 2
1 Persian language and literature, faculty of literature and Humanitie of Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
2 Persian language and literature, faculty of literature and Humanitie of Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

Recovering and correcting the poems of pioneering and leading poets, especially the master of poets, Rudaki Samarghandi, is one of the cultural necessities for promoting Persian language and literature. The poetry of Rudaki has always been of interest to poets and scholars throughout history, and it is still considered important today. The poet's supreme Divan, which, according to scholars, passing over a hundred thousand verses, of which there is small amount available today, and this small amount is available now with numerous references to contemporary scholars and Rudaki-scholars such as Saeed Nafisi, Braginsky, Mirzayev, AliAshrsf Sadeqi and a number of Rudaki-scholars in Iran and Tajikistan.
Considering the plentiful importance of recovering Rudaki's poems in ancient sources, the authors are studying a verse attributed to Rudaki, decided to introduce and study a verse attributed to Rudaki which was remained unknown to editors and Rudaki-scholars by examining one of the Ottoman-era poetry lexicons, named Ajayeb-Al-Loqaa from a person named Adibi; then edit the flaw of its second verse.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rudaki
  • Ajayeb-Al-Loqaa
  • Adibi
  • newly-found verse
  • edit