سندی نویافته دربارۀ سرایندۀ سام‌نامه

نوع مقاله: مقاله کوتاه

نویسنده

دانشگاه حضرت نرجس (س) رفسنجان

10.22099/jba.2020.37810.3833

چکیده

سام‌نامه یکی از منظومه‌های پهلوانی دربارۀ دلاوری‌های‌های سام نریمان است که به تقلید از شاه‌نامۀ فردوسی سروده شده است. شناخت سرایندۀ این منظومه و نیز دورۀ سرایش آن، یکی از مباحث پیچیدۀ ادب حماسی ایران است. در برخی منابع متاخّر، سام‌نامه را به خواجوی کرمانی شاعر معروف سدۀ هشتم نسبت داده‌اند و توجّه به این نکته و نیز نام بردن از خواجو در ابیاتی از این منظومه که در اصالت آن‌ها تردید است سبب شده که برخی محقّقان، سام‌نامه را سرودۀ این سراینده بدانند حال آن‌که شمار دیگری از محقّقان، این انتساب را مردود دانسته‌اند. اخیراً یکی از پژوهشگران با بررسی نسخه‌های شبرنگ‌نامه و بر پایۀ عبارتی که در پایان یکی از دستنویس‌های آن آمده، این فرضیه را مطرح کرده که سام‌نامه سرودۀ شاعری گمنام به نام خواجوی شاه‌نامه‌خوان کراتی است.
در این مقاله نخست به بررسی آرا و نظریه‌های متفاوت پژوهشگران دربارۀ گویندۀ سام‌نامه می‌پردازیم سپس با آوردن ابیات پایانی یکی از دستنویس‌های این منظومه، نشان می‌دهیم که سراینده سام‌نامۀ همان خواجوی شا‌ه‌نامه‌خوان است و این منظومه را در حدود قرن دهم سروده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A new document about the composer of SamName

نویسنده [English]

  • Reza Ghafouri
Narjes Uiversity
چکیده [English]

SamName is one of the heroic poems about the courage of Sam Nariman, which was written in imitation of Ferdowsi's Shahname. Knowing the composer of this poem and also the period of its composition is one of the complex topics of Iranian epic literature. In some recent sources, SamName has been attributed to Khajooie Kermani, the famous poet of the eighth century, and the attention to this point and the mention of Khajou in a number verses of this poem, the authenticity of which is doubtful, has caused some scholars to consider the SamName as the poem of this poet. However, a number of other scholars have rejected this attribution. Recently, by examining the manuscript versions of the ShabrangName and based on the phrase at the end of one of its manuscripts, a researcher has hypothesized that SamName is the poem of an anonymous poet named Khajou Shahnameh Khan Korati.
In this paper, we first examine the different opinions and theories of researchers about the narrator of the system, then by providing the final verses of one of the manuscripts of this poem, we that the poet of Samname as Khajou Shahnameh Khan, , he composed this poem around the tenth century.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "SamName"
  • "Homay o Homayoon"
  • "Khajou Kermani"
  • " Khajou Shahname Khan"