بیا که ما سپر انداختیم اگر جنگ است (بررسی آماری و تحلیلی واژگان جنگی و حماسی در غزلیات سعدی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی/ دانشگاه هرمزگان

2 ارشد

10.22099/jba.2020.36516.3694

چکیده

یکی از ویژگی‌های غزل سعدی، حضور هم‌زمان دو مفهوم «عشق» و «جنگ» در بافت شعر عاشقانه یا به تعبیر دیگر خلق تصاویر عاشقانه با استفاده از واژگان، تعابیر، و تصاویر جنگی است. در این مقاله ضمن ارائه‌ی داده‌های آماری در این خصوص، به بررسی دلایل حضور و بسامد قابل‌توجه واژگان و ترکیبات جنگی در غزل عاشقانه‌ی سعدی پرداخته شده است. درمجموع 637 غزل، 1014 مورد حضور واژگان و ترکیبات جنگی همچون: خون، کشتن، شمشیر، تیغ، تیر، ناوک، خدنگ، کمان، کمند و غیره مشاهده می‌شود. در بررسی دلایل این موضوع، موارد مطرح شده در این پژوهش ازاین‌قرار است: الف: پشتوانه‌ی اسطوره‌ای ایزدبانوان عشق و جنگ در گستره‌ی فرهنگی ایران، بین‌النهرین، یونان و روم و ادامه‌ی این الگو در فضای شعری پیش از سعدی ازجمله الگوی «معشوق جنگجو» در ادبیات حماسی، غنایی و عامه. ب: اوضاع تاریخی، اجتماعی و سیاسی عصر سعدی با تأکید بر حمله‌ی مغول و تأثیرات آن بر فضای شعر فارسی. ج: عوامل اجتماعی ازجمله سابقه‌ی حضور غلامان ترک و رواج «شاهدبازی» در گستره‌ی فرهنگی و شعری زمان سعدی و پیش از آن. د: تداعی معانی به‌عنوان یک مفهوم مشترک میان روانشناسی و ادبیات و نقش آن در گسترش و تکرار واژگان و ترکیبات جنگی در شعر عاشقانه‌ی سعدی.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Statistical and analytical study of the attendance of war and heroic words in Saadi’s sonnets

نویسندگان [English]

  • Zahra Ansari 1
  • Asadollah Nowruzi 1
  • Maryam Gharehkhanian 2
1 Associated Professor/ Hormozgan University
2 M.A
چکیده [English]

One of the features of SAADI'S sonnet is simultaneous presence the two concepts of “love” and “war” in the texture of romantic poetry or in the other words creation romantic images with using vocabulary, interpretations and war images. In this article in addition to presentation statistical data in this case, has been dealt to studying reasons for attendance and remarkable frequency of vocabulary and war compounds in SAADI'S romantic sonnet. A total of 637 sonnet, it be seen vocabulary and war compounds like:
Blood, Killing, Sword, Blade, Arrow, Knock, God, Bow, Snare, etc. In examining the reasons for this issue, the mentioned cases in this research is as follows: Mythical backing of the goddess of love and war in the cultural sphere of Iran, Mesopotamia, Greece and Rome and the continuation of this pattern in the poetic space before SAADI including pattern beloved warrior in epic, lyrical literature and folklore. The historical, social and political situation of the SAADI era with emphasizing the Mongol invasion and its effects on the Persian poem space. Social factors including the history of the presence of Turkish slaves and the prevalence of "Sodomy" in the cultural and poetic realm of SAADI'S era and before that. Association of ideas as a common concept between psychology and literature and its effect in the expansion and repetition of words and war compounds in SAADI'S romantic poem.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Saʹdi՚s sonnets"
  • "love"
  • " war"
  • " warrior beloved"