مجله علمی پژوهشی شعرپژوهی (بوستان ادب) دانشگاه شیراز
جریان‌شناسی شعرِ زنان پساهفتاد؛ با نگاهی به اشعار شاعران شاخص زن پانته‌آ صفایی و فاطمه سالاروند
جریان‌شناسی شعرِ زنان پساهفتاد؛ با نگاهی به اشعار شاعران شاخص زن پانته‌آ صفایی و فاطمه سالاروند

کاظم رستمی شهربابکی؛ مهسا رون

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 تیر 1404

https://doi.org/10.22099/jba.2025.52276.4602

چکیده
  آنچه در همة ادوار شعر فارسی تا قبل از مشروطه به چشم می‌خورد، حاکمیت یک جریان کلی شعر، با فضایی کاملا مردانه است. بررسی و تحلیل اشعار زنان در تاریخ ادبیات ما مغفول مانده‌است. با جنبش مشروطه و فعال شدن جنبش ...  بیشتر
رنگ‌ها و رازها؛ «نقش نمادین و هنری رنگ در اشعار منوچهر شیبانی»
رنگ‌ها و رازها؛ «نقش نمادین و هنری رنگ در اشعار منوچهر شیبانی»

محمد فرخزاد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 شهریور 1404

https://doi.org/10.22099/jba.2025.52596.4619

چکیده
  رنگ، در میان اقوام و فرهنگ‌های مختلف همواره مفهومی نمادین داشته و اندیشه‌ها و باورهای مختلف را منعکس می‌کرده است. در این میان رنگ در آثار ادبی، عموماً بیانگر اندیشه‌ها و باورهای شاعر یا نویسنده دربارۀ ...  بیشتر
تحلیل کارکرد سه‌گانه‌ی کارپمن در شعر روایی فروغ فرخزاد
تحلیل کارکرد سه‌گانه‌ی کارپمن در شعر روایی فروغ فرخزاد

محمود گرجی؛ محمدرضا حسنی جلیلیان؛ علی نوری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 شهریور 1404

https://doi.org/10.22099/jba.2025.52524.4615

چکیده
  چکیدهنخستین‌بار «استفان کارپمن»، روان‌شناس امریکایی، «شرور، قربانی و قهرمان» را به‌عنوان سه نقش اصلی هر فرد در جامعه معرفی‌کرد. این نظریه، که سپس به ادبیات، نقد روان‌کاوانه و تحلیل ساختار ...  بیشتر
اخوان ثالث و رجعت رمانتیک ملاحظاتی پیرامون مبانی نظری باستان‌گرایی مهدی اخوان ثالث
اخوان ثالث و رجعت رمانتیک ملاحظاتی پیرامون مبانی نظری باستان‌گرایی مهدی اخوان ثالث

جعفر فسایی؛ سمیه رضایی؛ رسول محمدی

دوره 17، شماره 3 ، آبان 1404

https://doi.org/10.22099/jba.2025.50757.4547

چکیده
  اخوان ثالث به زعم بسیاری از پژوهشگران، از مومنین به سنّت‌ در عصر جدید به شمار می‌آید؛ بررسی‌‌ها نشان می‌دهد که این نظریه که عموماً بر اساس قراین متنی برآمده از روی‌ساخت شعر اخوان صورتبندی شده‌است، ...  بیشتر
مقاله کوتاه: غریب‌تر از طرز تازه (فراروی نیما در آفرینش یکی از شگردهای سبک هندی)
مقاله کوتاه: غریب‌تر از طرز تازه (فراروی نیما در آفرینش یکی از شگردهای سبک هندی)

مصطفی میردار رضایی

دوره 17، شماره 2 ، شهریور 1404، ، صفحه 111-118

https://doi.org/10.22099/jba.2025.50464.4536

چکیده
  شعر سبک هندی قلمرو معانی و مضامین غریب و اعجاب‌انگیز است و شاعران این طرز نیز برای آفرینش معانی بیگانه از هنرسازه-هایی خاص بهره می‌گیرند. نیما با شیفتگی و غور در مختصات سبک هندی، یکی از شگردهای مضمون‌ساز ...  بیشتر
جهاد تبیین درسبکِ شعری کمینه ­گرا: واکاوی ترامتنی کوته ­سروده­ های غلامرضا کافی
جهاد تبیین درسبکِ شعری کمینه ­گرا: واکاوی ترامتنی کوته ­سروده­ های غلامرضا کافی

محمد هادی جهاندیده؛ رباب آدم زاده

دوره 16، شماره 4 ، اسفند 1403، ، صفحه 41-66

https://doi.org/10.22099/jba.2024.49715.4511

چکیده
   جهاد تبیین درسبکِ شعری کمینه ­گرا: واکاوی ترامتنی کوته ­سروده­ های غلامرضا کافی ادبیات پایداری معناگراست و محتوای آن می­تواند در هر قالبی ظاهر شود. اشعار کمینه­گرا سهمی ویژه در ادبیات ...  بیشتر
بررسی عوامل تاثیرگذار در نامگذاری مجموعه شعرهای دهه سی
بررسی عوامل تاثیرگذار در نامگذاری مجموعه شعرهای دهه سی

فاطمه صادقی تبار؛ یحیی کاردگر

دوره 16، شماره 1 ، خرداد 1403، ، صفحه 85-110

https://doi.org/10.22099/jba.2024.48338.4449

چکیده
  عنوان یک مجموعه شعر در اولین نگاه، پلی‌ست بین شاعر و خواننده که می‌تواند قسمت مهمی از تفکر خویش را قبل از شروع خوانش کتاب با خواننده در میان بگذارد. عنوان‌گذاری بر مجموعه‌ها در سده‌ی اخیر رواج یافته ...  بیشتر
بررسی جلوه های فرجام گرایی در اشعار احمد شاملو
بررسی جلوه های فرجام گرایی در اشعار احمد شاملو

غلامرضا کافی؛ ندا حاتمی

دوره 15، شماره 4 ، اسفند 1402، ، صفحه 113-138

https://doi.org/10.22099/jba.2023.47017.4373

چکیده
  جستار حاضر در پی بررسی نمودهای فرجا‌م‌گرایی در اشعار شاملو است. در این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی مجموعه اشعار احمد شاملو بررسی شده‌ و اشعاری که فرم فرجام­گرایانه دارند، موردتحلیل و وارسی ...  بیشتر
رده‌شناسی پادمتن سیاه
رده‌شناسی پادمتن سیاه

فرّخ لطیف نژاد رودسری

دوره 15، شماره 4 ، اسفند 1402، ، صفحه 139-162

https://doi.org/10.22099/jba.2023.45226.4331

چکیده
  پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به نقد و بررسی یک نمونه از متن‌های سیاه می‌پردازد که هم‌عرض با فیلم سینمایی «رقص در غبار» سروده شده  و از خلال آن به این پرسش پاسخ می‌دهد که متن سیاه مهدی خبّازی ...  بیشتر
تحلیل گفتمان «قصیده‌ی در‌از راه رنج تا راه رستاخیز» با الگوی لاکلائو و موف
تحلیل گفتمان «قصیده‌ی در‌از راه رنج تا راه رستاخیز» با الگوی لاکلائو و موف

حافظ صادق پور؛ محمد پارسانسب

دوره 12، شماره 4 ، اسفند 1399، ، صفحه 193-218

https://doi.org/10.22099/jba.2019.33615.3399

چکیده
    مقاله‌ی پیش رو، شعر روایی «قصیده‌ی دراز راه رنج تا رستاخیز» کسرایی را با رویکرد تحلیل گفتمان لاکلائو و موف بررسی و تحلیل می‌کند تا ستیز اجتماعی و هویت سوژه‌ها را به لحاظ کسب قدرت در دل گفتمان ...  بیشتر
جستجوی انگاره خانه در آثار «سهراب سپهری» بر مبنای پدیدارشناسی تخیل «گاستون باشلار»
جستجوی انگاره خانه در آثار «سهراب سپهری» بر مبنای پدیدارشناسی تخیل «گاستون باشلار»

زیبا پریشانی؛ مجید سرمدی؛ فاطمه کوپا؛ حسین یزدانی

دوره 12، شماره 2 ، شهریور 1399، ، صفحه 1-25

https://doi.org/10.22099/jba.2019.30640.3139

چکیده
  «خانه» یکی از مؤلفه‌های اصلی در تخیّل ادبی است که انگاره‌های متفاوتی را صورت‌بندی می‌کند. در انگاره­ی خانه، مفاهیمی چون هویت­یابی، دلبستگی، فضائیت وجود (به تعبیر هایدگر)، مکان­کاوی روان ...  بیشتر
نزاع بر سر معنا در گفتمان شعر انقلاب
نزاع بر سر معنا در گفتمان شعر انقلاب

فرهاد کرمی؛ حسن حیدری؛ علی صباغی؛ محسن ذوالفقاری

دوره 12، شماره 1 ، خرداد 1399، ، صفحه 176-204

https://doi.org/10.22099/jba.2019.30927.3163

چکیده
  شعر انقلاب محصول کشمکش گفتمان‌های مختلفی است که از اواخر دهة چهل تا اواخر دهة پنجاه فضای ادبی جامعه را با مفاهیم و مضامین انقلابی و اعتراضی خود انباشته بودند. در این پژوهش موضوع کشمکش گفتمان ادبی سکولار ...  بیشتر
واکاوی نگاه‌ها‌ به مرگ در غزل معاصر (مرگ‌اندیشی، مرگ‌زدگی یا مرگ‌مشتاقی؟)
واکاوی نگاه‌ها‌ به مرگ در غزل معاصر (مرگ‌اندیشی، مرگ‌زدگی یا مرگ‌مشتاقی؟)

علی محمد محمودی؛ اسحاق طغیانی

دوره 12، شماره 1 ، خرداد 1399، ، صفحه 205-233

https://doi.org/10.22099/jba.2019.30378.3106

چکیده
  ادبیات یکی از تجلی‌گاه‌های مهم و اصیل تفکر و احساس انسان دربارة مرگ است. قدیمی‌ترین حماسة جهان، «گیل گمش» و آثار ادبی و فلسفی دوران جدید، این نگرش را همواره متجلی ساخته‌اند. شعر فارسی نیز از این ...  بیشتر
تحلیل قاعده‌کاهی گونه‌ای جغرافیایی و جلوه‌های بومی زبان در غزل معاصر
تحلیل قاعده‌کاهی گونه‌ای جغرافیایی و جلوه‌های بومی زبان در غزل معاصر

عبدالله حسن زاده میرعلی؛ یدالله شکری؛ جواد جعفری نسب

دوره 11، شماره 4 ، اسفند 1398، ، صفحه 25-46

https://doi.org/10.22099/jba.2019.30457.3116

چکیده
  هدف مقاله­ی حاضر آن است که با نگاهی تحلیلی، چگونگی کاربرد قاعده­کاهی گونه‌ای جغرافیایی را به­عنوان یک «هنرسازه» و جلوه­ی بومی زبان در غزل معاصر نشان دهد. سوال مقاله این است که انگیزه­های ...  بیشتر
بحران هویت در شعر پست‌مدرنیستی ایران
بحران هویت در شعر پست‌مدرنیستی ایران

بهزاد خواجات

دوره 11، شماره 4 ، اسفند 1398، ، صفحه 71-94

https://doi.org/10.22099/jba.2019.30415.3111

چکیده
  در این مقاله به مفهوم هویت و انواع آن در علم روان­­شناسی و علوم اجتماعی پرداخته و مفهوم بحران هویت از وجوه گوناگون بررسی شده است؛ پس از آن ازمکتب پست­مدرنیسم، مشخصه­ها و ورود آن به شعر امروز ایران ...  بیشتر
تحلیل گفتمان شعر حجم و شعر انقلاب اسلامی
تحلیل گفتمان شعر حجم و شعر انقلاب اسلامی

علیرضا رعیت حسن آبادی

دوره 11، شماره 4 ، اسفند 1398، ، صفحه 95-112

https://doi.org/10.22099/jba.2018.30268.3093

چکیده
  جریان شعر حجم( حجم گرایی) و جریان شعر انقلاب اسلامی دو جریان معاصر هستند که در دو سوی مناسبات و رخدادهای شعری پنج دهه اخیر ایران قرار دارند. جریان شعر انقلاب داعیه دار و مروج شعر متعهد است و جریان شعر حجم ...  بیشتر
ردیابی برخی بدعت کاری های ساختاری دررباعی معاصرفارس
ردیابی برخی بدعت کاری های ساختاری دررباعی معاصرفارس

غلامرضا کافی؛ مرضیه مرادی

دوره 11، شماره 4 ، اسفند 1398، ، صفحه 211-230

https://doi.org/10.22099/jba.2018.12633.1843

چکیده
  چکیده رباعی یکی از قالب‌های کوتاه ادبیات فارسی است که با وزنی مشخص و ساختاری ویژه، سروده می-شود و دست شاعر را برای دیگرگونه بودن در زمینه‌ی وزن و ساختار می‌بندد. گرچه در زمینه‌های گفته شده بستری مناسب ...  بیشتر
خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریه ی طرح واره در سبک شناسی شناختی
خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریه ی طرح واره در سبک شناسی شناختی

ابراهیم محبی؛ مظاهر نیکخواه؛ محمد حکیم‌آذر

دوره 11، شماره 3 ، آذر 1398، ، صفحه 149-168

https://doi.org/10.22099/jba.2018.29382.3017

چکیده
  خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریه ی طرح واره در سبک شناسی شناختی در این مقاله سعی بر این است که در ابتدا با استفاده از نظریه ی طرح واره در سبک شناسی شناختی، از یک سو بعضی از دگرگونی های سبکیِ شعر ...  بیشتر
خوانش شعر شفیعی کدکنی در دهه 50 بر اساس نظریه ایدئولوژی آلتوسر
خوانش شعر شفیعی کدکنی در دهه 50 بر اساس نظریه ایدئولوژی آلتوسر

حسن محمدیان؛ غلامرضا پیروز؛ مرتضی محسنی

دوره 11، شماره 3 ، آذر 1398، ، صفحه 169-188

https://doi.org/10.22099/jba.2018.29459.3025

چکیده
  شفیعی کدکنی یکی از نمایندگان شعر اجتماعی و سیاسی معاصر است و در این پژوهش، با تکیه بر نظریه ایدئولوژی آلتوسر به بررسی لایه‌ اجتماعی-سیاسی شعر او در دهه 50 پرداخته شده است. آلتوسر ادبیات و هنر را بخشی از ...  بیشتر
جریان شعر زبان در دهۀ هفتاد، با تأکید بر شعر رضا براهنی
جریان شعر زبان در دهۀ هفتاد، با تأکید بر شعر رضا براهنی

اسماعیل شفق؛ بلال بحرانی

دوره 11، شماره 2 ، شهریور 1398، ، صفحه 141-182

https://doi.org/10.22099/jba.2018.29579.3039

چکیده
  در دهه‌ی هفتاد خورشیدی، جریان­هایی در شعر فارسی ظهور کردند که شعر آن­هاهم از نظر زبان و بیان و هم از نظر محتوا، با شعر دوره­های گذشته به کلی متفاوت بود. وجه مشترک همه‌ی جریان­های شعری دهه‌ی هفتاد، ...  بیشتر
مؤلفه‌های معناباختگی در شعر کتیبه مهدی اخوان ثالث
مؤلفه‌های معناباختگی در شعر کتیبه مهدی اخوان ثالث

یحیی طالبیان؛ عباسعلی وفایی؛ حمید عبدللهیان؛ علی اصغر باقری

دوره 11، شماره 2 ، شهریور 1398، ، صفحه 31-50

https://doi.org/10.22099/jba.2018.26758.2793

چکیده
  یکی از جریان‌های ادبی که متأثر از اتفاقات سیاسیِ اروپای قرن بیستم است، معناباختگی است. این جریان، نخست در تئاتر فرانسه پدید آمد و به‌ سرعت در اروپا منتشر شدو بعداز مدتی بر دیگر گونه‌های ادبی تأثیر گذاشت. ...  بیشتر
بررسی نمودهای پست مدرنیسم در ما هیچ ما نگاه سهراب سپهری
بررسی نمودهای پست مدرنیسم در ما هیچ ما نگاه سهراب سپهری

محمد طالبی؛ طاهره صادقی تحصیلی

دوره 11، شماره 1 ، خرداد 1398، ، صفحه 65-82

https://doi.org/10.22099/jba.2018.27496.2843

چکیده
  یکی از آخرین مجموعه های سهراب سپهری، «ما هیچ ما نگاه» است که از نظر زبان، بیان، ساختار و تصاویر شعری، با دیگر مجموعه های شعری او تفاوت آشکاری دارد. در دیگر آثارش، او از آموزه های ادیان مشرق زمین، ...  بیشتر
تلقی‌های بوطیقایی فروغ فرخزاد و سیمین بهبهانی: متنی و فرامتنی
تلقی‌های بوطیقایی فروغ فرخزاد و سیمین بهبهانی: متنی و فرامتنی

پارسا یعقوبی جنبه سرایی؛ سیدمحسن حسینی موخر؛ شادی احمدی

دوره 11، شماره 1 ، خرداد 1398، ، صفحه 175-196

https://doi.org/10.22099/jba.2018.27978.2882

چکیده
  فروغ فرخزاد و سیمین بهبهانی از جمله زنان شاعر معاصر هستند که هم بصورت متنی در لابه لای شعرها و هم به صورت فرامتنی در سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها، نامه‌ها و مقالات، دربارۀ شعر و شاعری سخن گفته‌اند. این اظهارات ...  بیشتر
بررسی نوآوری در اشعار سلمان هراتی در پرتو استعاره‌ی مفهومی
بررسی نوآوری در اشعار سلمان هراتی در پرتو استعاره‌ی مفهومی

اسماعیل ذاکری؛ زهره ملاکی

دوره 10، شماره 4 ، اسفند 1397، ، صفحه 89-112

https://doi.org/10.22099/jba.2018.27212.2822

چکیده
  استعاره‌ی مفهومی مبحثی در زبان­شناسی شناختی است که با کمک­ آن می‌توان نظام فکری و ساختار ذهنی اهل زبان را به‌خوبی شناخت و محتوای بینش کلی ملت‌ها را در بستر تجربه مشخص کرد. کاربرد این نظریه در ادبیات ...  بیشتر
بررسی ساختارها و ظرفیت‌های معناسازی در اشعار فاضل نظری (مطالعه‌ی سبک‌شناختی پنج مجموعه‌ی شعری)
بررسی ساختارها و ظرفیت‌های معناسازی در اشعار فاضل نظری (مطالعه‌ی سبک‌شناختی پنج مجموعه‌ی شعری)

خسرو قاسمیان؛ ساناز مجرد

دوره 10، شماره 4 ، اسفند 1397، ، صفحه 159-180

https://doi.org/10.22099/jba.2018.27713.2862

چکیده
  از میان غزل‌سرایان معاصر، «فاضل نظری» یکی از شاعرانی است که در غزل، نامی برآورده است. شعر فاضل نظری از یک سو زیر نفوذ سبک هندی قرار دارد؛ اما از سوی دیگر، دارای ویژگی‌هایی است که می‌توان آن را پلی ...  بیشتر