چکیده و مشخصات مقاله هایی که پس ازداوری، پذیرش گرفته اند در اینجا آمده است. نمایه سازی فایل کامل مقاله در هر فصل به همین ترتیب که در این لیست آمده منتشر خواهد شد. نسخه قبل از چاپ این مقالات قبل از انتشار به رویت نویسندگان و تایید سردبیر خواهد رسید.
***توجه***: زمان و نوبت نمایه سازی کل مقاله، همچنین دوره و شماره ای که مقاله قرار است در آن نمایه شود، به دلیل تغییرات احتمالی نامشخص بوده و تاریخ دقیق آن مشخص نیست.
مجید لشکری؛ محمدامیر مشهدی؛ سکینه عباسی
چکیده
علم روانشناسی، با توجّه به دیدگاه‌ها و روشهایی که تاکنون ارائه‌داده؛ در پی درمانگری روان انسان بوده و بیشتر به حیطۀ درمانِ بیماری‌ها، ناهنجاری‌ها و اختلال‌های روانی معطوف و منحصر و محدود بوده است. ...
بیشتر
علم روانشناسی، با توجّه به دیدگاه‌ها و روشهایی که تاکنون ارائه‌داده؛ در پی درمانگری روان انسان بوده و بیشتر به حیطۀ درمانِ بیماری‌ها، ناهنجاری‌ها و اختلال‌های روانی معطوف و منحصر و محدود بوده است. در این میان، برخی روشها نیز در علم روانشناسی وجوددارد، که به مرحلۀ پیشابیماری پرداخته و به زبان ساده‌تر، با رویکردی پیشگیرانه، جویای آن است که اینگونه ناراستی‌های روانی، ایجادنشود. یکی از این روشهای نو، روشی با عنوان روانشناسیِ مثبت‌نگر یا مثبت‌گراست. شاید، به دلیل وجود اینگونه رویکردی در میان برخی روانشناسان، نتوان مبدع و پیشوایی را برای آن یافت؛ امّا امروزه، این روش را به «مارتین سلیگمن»( - 1942م.) نسبت‌می‌دهند. در این روش، که یکی از جدیدترین رویکردهای روانشناسی است، عناصری که عمدتاً روحیۀ مثبت‌نگری را دربرمی‌گیرد، مورد هدف و ارائه قرارگرفته‌است. سلیگمن در نظریّۀ بهزیستی شش فضیلت «تعالی معنوی»، «انسانیّت»، «عدالت»، «شجاعت»، «اعتدال» و «خردورزی» و زیرمجموعه‌هایی برای آنها ارائه‌می‌دهد.در این پژوهش، ضمن تبیین و تطبیق فضیلتهای شش‌گانۀ نظریّۀ بهزیستیِ سلیگمن، با غزل «عالی شیرازی»(1121-1048هـ.ق.) از شاعران توانمند و کمتر شناخته‌شدۀ سبک هندی، که پژوهندگان این مقاله تصحیح، شرح و تعلیق دیوان او را به انجام رسانده اند، مؤلفه‌هایی از هر شش فضیلت مثبت‌گرا که در غزل این شاعر نموددارد، و به این قرار است: «زیبایی‌دوستی و فضیلت‌خواهی»، «قدرشناسی»، «آینده‌نگریِ خوشبینانه»، «باورمندی و زیست هدفمند»، «بخشندگی»، «شوخ‌طبعی»، «هیجان»، «نوع‌دوستی»، «عشق»، «مدارا»، «همّت و تلاش»، «شکیبایی»، «صداقت»، «خویشتن‌داری»، «تواضع»، «آینده‌نگری محتاطانه»، «تفکّر انتقادی»، «نوآوری(خلّاقیّت)» و «هوش هیجانی» تبیین شده است. «عالی شیرازی» با دقّتی مثبت‌اندیشانه که در پدیده‌های اطرافش داشته است، توانسته مضامینی دوسویه از جهان انتزاعی و شهودی را در بستر معنویِ مشترک با یکدیگر پیونددهد، که برخی از این عناصر عینی که او توانسته به وسیلۀ آنها پرداختی هنری از مؤلّفه‌های مثبت‌گرا داشته‌باشد و نیز چگونگی تبیین این پیوند با توجّه به مثال‌هایی از غزل او در این پژوهش بحث‌شده است.
معین کاظمی فر
چکیده
این پژوهش با هدف تبیین سازوکار «انسجام سوژه» در برابر فشار خردکننده‌ی «قضاوت اجتماعی»، می‌کوشد چارچوبی نظری برای تحلیل فرآیند «فردیت‌یافتگی» در عرفان مولانا ارائه دهد. مسئله‌ی اصلی ...
بیشتر
این پژوهش با هدف تبیین سازوکار «انسجام سوژه» در برابر فشار خردکننده‌ی «قضاوت اجتماعی»، می‌کوشد چارچوبی نظری برای تحلیل فرآیند «فردیت‌یافتگی» در عرفان مولانا ارائه دهد. مسئله‌ی اصلی پژوهش، واکاوی وضعیت انسان در مواجهه با کثرتِ مراجعِ ارزش‌گذاری و چگونگیِ گذار از این وضعیت به سوی «خودآیینی» است. بدین‌منظور، این مقاله با عبور از تحلیل‌های توصیفی، یک مدل نظری و شبکه‌‌ای از مفاهیم تازه را پیشنهاد می‌کند که بر پایه‌ی سه مفهوم اصلی استوار است: ۱. «ناظر معتبر» (به‌عنوانِ کانونِ معنابخشِ حیاتِ روانی)، ۲. «ازدحام ناظرها» (وضعیتِ بحرانیِ تعارضِ هنجارها و پراکندگیِ هویت)، و ۳. «ضدِ ناظر» (کاتالیزوری برای گذار).با کاربستِ این مدل بر غزل ۱۲۴۷ دیوان شمس نشان داده می‌شود که مولانا بحرانِ «ازدحام ناظرها» را به‌دقت تشخیص داده و راهبردِ برون‌رفت از آن را نه در تغییرِ ناظرِ بیرونی، بلکه در مواجهه با یک «ضدِ ناظر» ترسیم می‌کند. یافته‌ها حاکی از آن است که «ضدِ ناظر» با تعلیقِ تمامِ قضاوت‌های پیشین، امکانِ تولدِ «خویشتنِ متعالی» را فراهم می‌آورد. در نهایت، این مدل تبیین می‌کند که چگونه رهیافت «میزانِ خود شو»، نه دعوتی به خودشیفتگی، بلکه فرآیندی برای انتقالِ مرجعیت از «دیگریِ تعمیم‌یافته» به «حقِ درونی‌شده» و تحققِ «فردیتِ عرفانی» است.
احمد محمدی
چکیده
(فرانو) از شاخه های شعر معاصر فارسی است که توسط (اکبر اکسیر) از شاعران آستارا در استان گیلان به همراهی چند شاعر دیگر ابداع شده است.مرام نامه یا مانیفست این گونه از شعر معاصر در کتاب (بفرمایید بنشینید صندلی ...
بیشتر
(فرانو) از شاخه های شعر معاصر فارسی است که توسط (اکبر اکسیر) از شاعران آستارا در استان گیلان به همراهی چند شاعر دیگر ابداع شده است.مرام نامه یا مانیفست این گونه از شعر معاصر در کتاب (بفرمایید بنشینید صندلی عزیز) از اکبر اکسیر آمده است.شعر فرانو بر به کارگیری کلمات ساده، ایجاز، استفاده از ضرب المثل ها و اصطلاحات عامیانه تاکید دارد.با وجود عدم همسو بودن کامل این نوع شعر با (مینی مالیسم)، نحوه بهره مندی این گونه شعری از (ایجاز)، مشابهت هایی را بین آن و مکتب (مینی مالیسم) یا کمینه گرایی موجب شده است.در نوشتار حاضر تلاش می شود با تحلیل خصیصه های محتوایی شعر فرانو، الگوهای مینی مالیستی موجود در آن، با ذکر مصادیق لازم بیان شود. مسئله اصلی تحقیق، چگونگی تبدیل ایجاز از یک ویژگی صوری به یک ساختار معناساز در آثار این شاعر است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد اکسیر با درک ضرورتِ ارتباطی در دنیای شتاب‌زده معاصر، از (اقتصاد واژگانی) برای انتقال حداکثر معنا بهره برده است. او با ایجاد پیوند میان طنز و ایجاز و به یاری شگردهایی نظیر (ایجاز ساختاری)، (عینیت‌گرایی)، (شوک نهایی یا غافلگیری) و تمرکز بر (اشیاء روزمره)، مفاهیم کلان اجتماعی و سیاسی را در قالب‌های بسیار کوتاه بازنمایی کرده است.نتایج تحقیق همچنین موید این نکته است که ایجازِ اکسیر با هدف تامل دقیق و مشارکت مخاطب در تکمیل معنا، بر شفافیت و تاثیر گذاری نقد اجتماعی در اشعار او افزوده است.به نظر می رسد اساس (مینی مالیسم) مبتنی بر سادگی بیان و پرهیز از پیجیدگی های معمول است ولی (ایجاز) در شعر فارسی و به ویژه در شعر معاصر و فرانو بر کوتاهی کلام و اثر بخشی مضاعف آن تاکید دارد. و بعضا ممکن است این هدف با توسل بر به کارگیری برخی صنایع ادبی حاصل گردد و ظاهر کلام چندان ساده نباشد.
منوچهر تشکری؛ مختار ابراهیمی؛ پیام نیک بیان
چکیده
آموزش وزن شعر سنّتی فارسی تا پیش از عروض علمی، از چالش برانگیزترین مسائل ادب فارسی بوده و عروضیان کوشیده‌اند این مسأله را با ابداع روشهای نو برطرف سازند که بر اساس سنّت ادبی، از کارآمدترین شیوه‌های ...
بیشتر
آموزش وزن شعر سنّتی فارسی تا پیش از عروض علمی، از چالش برانگیزترین مسائل ادب فارسی بوده و عروضیان کوشیده‌اند این مسأله را با ابداع روشهای نو برطرف سازند که بر اساس سنّت ادبی، از کارآمدترین شیوه‌های ساده سازی آموزش عروض بهره‌گیری از مقوله نظم بوده است؛ بنابراین نویسندگان پژوهش حاضر پس از مطالعه دیوان های شعری و استخراج شواهد بر اساس گزینش غالب متون که در آن ها به نکات وزنی و عروضی اشاره شده، به تحلیل کارکرد منظومه ها و واژگان و اصطلاحات عروضی پرداخته و دو رویکرد متفاوت شاعران را در کاربرد عروض شناسایی کرده‌اند. رویکرد یکم به کارگیری شعر با هدف ارتقای آموزش عروض و دوم، بهره‌گیری از واژگان و اصطلاحات وزن برای تأثیرگذاری شعر بر مخاطبان است. در شیوه نخست، شاعران با هدف آموزش بهتر عروض کوشیده‌اند، مفاهیم عروضی را در قالب های موزون ارائه دهند که در نسخه های خطّی با عنوان «عروض منظوم» نامگذاری شده اند. گفتنی است که خوانش اغلب این آثار، ملال آور است و بر سرایندگان آن ها خرده گرفته شده که سروده‌هایشان از مباحث زیبایی شناسی، بهره ندارد؛ بنابراین شاعران به منظور رفع این مشکل، صنایع ادبی و عروضی را در اشعار خود گنجانده و بنیاد شعر مصنوع را پی ریزی کرده‌اند که البتّه این دو حوزه، دو مسأله تاحدودی مجزّا هستند و می توان آن ها را در دو پژوهش مستقل بررسی نمود. بر این اساس، آثار عروضی منظوم و قصاید مصنوع، دو بخش از شیوه شاعران در به کارگیری مباحث عروضی هستند که در پژوهش حاضر، نقد و بررسی شده‌اند. در بخش دیگر مقاله، کارکرد واژگان و اصطلاحات عروضی از منظر جنبه های زیبایی شناسی، بررسی شده و شماری از مؤلّفه های مذکور در شعر فارسی، استخراج و اهداف شاعران، طبقه بندی و سپس به صورت داده های آماری در قالب جدول و نمودار، ارائه شده است.
الهام چوبینه؛ سید شاهرخ موسویان؛ محمدحسین نیکداراصل
چکیده
شاهنامه به عنوان بنیادی‌ترین متن حماسی زبان فارسی، تصویری چندلایه از مفاهیم زشتی ارائه می‌دهد. مفاهیمی که علاوه‌بر بُعد جسمانی، در درون شخصیت‌ها نیز تجلّی یافته‌اند. این پژوهش با روش توصیفی ـتحلیلی، ...
بیشتر
شاهنامه به عنوان بنیادی‌ترین متن حماسی زبان فارسی، تصویری چندلایه از مفاهیم زشتی ارائه می‌دهد. مفاهیمی که علاوه‌بر بُعد جسمانی، در درون شخصیت‌ها نیز تجلّی یافته‌اند. این پژوهش با روش توصیفی ـتحلیلی، به بازتاب زشتی در شاهنامه می‌پردازد و از دیدگاه اومبرتو اکو در کتاب «تاریخ زشتی» بهره می‌گیرد و تلاش می‌کند تا درکی ژرف از کارکرد زیبایی‌شناختی زشتی در شاهنامه ارائه دهد. اکو در کتاب «تاریخ زشتی» با نگاهی تاریخی و فرهنگی نمودهای زشتی را در تمدن غرب بررسی کرده‌است و نشان می‌دهد که در تاریخ گذشته غرب، زشتی‌ها اغلب با درون شخص در پیوند بوده است. فردوسی نیز در شاهنامه بازتابی از زشتی‌های ظاهری و درونی را در چارچوب اخلاق، حماسه و جهان‌بینی ایرانی ارائه کرده است. این مقاله می‌کوشد نقاط اشتراک این دو نگرش به مفهوم زشتی را نشان دهد. نتایج نشان داد که فردوسی مانند سنت غرب در بازنمایی زشتی، فراتر از ظاهر، لایه‌های ژرف‌تر اخلاقی و اجتماعی را مدّنظر داشته‌است. شخصیت‌هایی مانند ضحاک و دیوان نمونه بارز زشتی چهره و تباهی درون‌اند. در این میان استثناهایی وجود دارد که خواننده را به تامل در نسبت پیچیده ظاهر و باطن وا‌می‌دارد؛ برای نمونه سودابه با ظاهری زیبا، دارای باطنی زشت است و زال با ظاهری غیرطبیعی، باطنی زیبا دارد. اکو نیز زیبایی ظاهری هلن با درونی زشت را مثال می‌زند. دشمنان ایران نیز در یک مرزبندی هویتی و فرهنگی به عنوان «دیگری» از نمودهای زشتی هستند. در شاهنامه علاوه بر زشتی‌های ظاهری، زشتی‌های درونی نیز نمود فراوان دارد؛ زشتی‌هایی که در ظاهر فرد نمایان نیست اما درون شخص را آلوده کرده و منجر به رفتارهای زشت شده‌است؛ مانند زشتی ناشی از حبّ قدرت در گشتاسب یا زشتی نشات گرفته از بی‌خردی در کیکاووس و ... .
فرشته صادقی؛ عبدالله حسن زاده میرعلی
چکیده
چکیده این پژوهش با رویکرد تطبیقی به بررسی سیر تحول جلوه‌های گیاه در سه اثر شاخص ادبیات فارسی از دوره‌های مختلف می‌پردازد: گرشاسب‌نامه اسدی طوسی (قرن پنجم)، غزلیات امیرخسرو دهلوی (قرن هشتم) و هشت کتاب ...
بیشتر
چکیده این پژوهش با رویکرد تطبیقی به بررسی سیر تحول جلوه‌های گیاه در سه اثر شاخص ادبیات فارسی از دوره‌های مختلف می‌پردازد: گرشاسب‌نامه اسدی طوسی (قرن پنجم)، غزلیات امیرخسرو دهلوی (قرن هشتم) و هشت کتاب سهراب سپهری (معاصر). هدف اصلی، واکاوی دگرگونی کارکردهای نمادین گیاهان از منظر اسطوره‌ای و فلسفی است. با روش توصیفی-تحلیلی و استناد به مبانی نظری چون پیکرگردانی، هم‌ذات‌پنداری، جان‌پنداری و تقدس گیاه، پنج جلوه اصلی استخراج شد:1. پیکرگردانی (تبدیل انسان به گیاه/گیاه به انسان) که در گرشاسب‌نامه با بن‌مایه‌های اساطیری مانند رویش گیاه از خون/اشک آدم و کیومرث تجلی یافته؛ در امیرخسرو به صنعت ادبی برای بیان عواطف عاشقانه بدل شده؛ و در سپهری با مفاهیم فلسفی (خاکستر، وحدت وجود) بازآفرینی می‌شود. 2. هم‌ذات‌پنداری که در سبک خراسانی ساده و عینی است؛ در غزل امیرخسرو با تصاویر بدیع ادبی پیوند خورده؛ و در سپهری به تجربه‌ای عرفانی و اکوسنتریک ارتقا می‌یابد. 3.جان‌پنداری (اعطای هوش و احساس به گیاه) که در امیرخسرو و سپهری برجسته است و در شعر معاصر به ادراک مستقل گیاهان می‌انجامد.4. تقدس گیاه که در گرشاسب‌نامه آیینی و در سپهری هستی‌شناختی است. 5.کارکردهای دیگر مانند خوراک و پوشاک در اثر اسدی، صنایع ادبی در امیرخسرو، و بیان مفاهیم انتزاعی (امید، رستگاری) در سپهری. یافته‌ها نشان می‌دهد نمادهای گیاهی از کارکرد آیینی-اساطیری در ادبیات حماسی، به استعاره‌های عاشقانه در غزل کلاسیک، و سرانجام به تجربه‌های فلسفی-اکولوژیک در شعر معاصر تحول یافته‌اند. این مطالعه گواه پویایی سنت ادبی فارسی در بازآفرینی بن‌مایه‌های کهن و گسست‌های معناشناختی آن در گذر زمان است.
علی افراخته؛ یوسف نیک روز؛ علی اصغر غفوری؛ علی رضا شانظری
چکیده
اسدی طوسی افزون بر جایگاه برجسته‌اش در شعر و شاعری، از چهره‌های شاخص در حوزه‌ی لغت و واژه‌پردازی زبان فارسی به‌شمار می‌رود و گرشاسب‌نامه‌ی او مجموعه‌ای غنی از واژگان کهن، مهجور و گاه منحصربه‌فرد ...
بیشتر
اسدی طوسی افزون بر جایگاه برجسته‌اش در شعر و شاعری، از چهره‌های شاخص در حوزه‌ی لغت و واژه‌پردازی زبان فارسی به‌شمار می‌رود و گرشاسب‌نامه‌ی او مجموعه‌ای غنی از واژگان کهن، مهجور و گاه منحصربه‌فرد است. یکی از این واژگان، «شکاوند» است که در فرهنگ‌های فارسی، به تبع یکدیگر، عموماً به‌عنوان اسم خاص و با فتح شین ضبط شده است. این پژوهش با طرح این مسئله که «شکاوند» در گرشاسب‌نامه اسم خاص نیست، می‌کوشد با تکیه بر تحلیل بافت کلامی، بررسی ساختمان واژه و قاموس شاعرانه‌ی اسدی طوسی با نگاهی به برخی از نسخه‌های خطی این اثر حماسی، خوانشی تازه از آن ارائه دهد. جستارحاضر نشان می‌دهد که کاربردهای مکرر واژگان هم‌معنا با «درّه» در اشاره به لفظ «شکاوند»، همراه با تحلیل ساخت واژه و توجّه به ویژگی‌های قاموس شاعرانه‌ی اسدی طوسی، مؤید آن است که «شکاوند» واژه‌ای عام و احتمالاً ساخته‌ی خود شاعر است که در معنی «درّه» به کار رفته و ضبط آن به کسر شین «شِکاوَند» موجّه‌تر می‌نماید. دیگر یافته‌ی این پژوهش حاکی از آن است که احیاناً پس از اسدی واژه کم‌کم و در امتداد زمان به اسم خاص تبدیل شده‌است. این مطالعه با ترسیم سیر تحوّل این واژه از یک ابداع شاعرانه تا یک جاینام، نشان می‌دهد که ضبط و تفسیر واژگان کهن، بدون توجه به بافت متن، ساخت زبانی و تطور تاریخی واژه، می‌تواند به برداشت‌های نادقیق یا اشتباه بینجامد.
سعید پورعظیمی
چکیده
بدیع‌الزمان فروزانفر در پایانِ مجلد هفتم تصحیح خود از دیوان کبیر مجموعۀ گسترده‌ای از لغات و ترکیبات و اصطلاحات دیوان کبیر را در فرهنگی با عنوان «نوادر لغات و تعبیرات و مصطلحات دیوان کبیر» گرد ...
بیشتر
بدیع‌الزمان فروزانفر در پایانِ مجلد هفتم تصحیح خود از دیوان کبیر مجموعۀ گسترده‌ای از لغات و ترکیبات و اصطلاحات دیوان کبیر را در فرهنگی با عنوان «نوادر لغات و تعبیرات و مصطلحات دیوان کبیر» گرد آورد و با تسلطی کم‌نظیر بر زبان و بیان مولانا شرح و معنا کرد. این فرهنگ در برچیدنِ دشواری و ابهامِ شمار فراوانی از ابیات دیوان کبیر و حتی دیگر آثار مولانا گرهگشاست؛ امّا «فرهنگ نوادر» کاستی‌ها و خطاها و افتادگیهایی دارد و برخی لغات و اصطلاحات و تعابیر یا از قلم استاد افتاده یا نادرست یا ناقص معنا شده‌اند، یا بیت را نادرست قرائت و تصحیح کرده و ناگزیر در معنا کردن آن نیز به خطا رفته است.در این مقاله نمونههایی از افتادگیها و خطاها و کاستیهای یادشده با استناد به شواهدی از سخن مولانا و دیگر گویندگانِ شعر فارسی و همچنین فرهنگ‌های لغت بررسی شده است تا سرانجام، معنای دقیق بیتها آشکار شود.
محمد حسین توفیق زاده؛ محمدرضا امینی
چکیده
بوستان سعدی نمونه‌ای کم‌نظیر از بلاغت شعر فارسی است. سعدی به‌ویژه در آغاز حکایات تعلیمی این منظومه، هنر و نبوغ خود را در به‌کارگیری شگردهای بلاغت به نمایش گذاشته است؛ با این همه، کمتر پژوهشی در پی کشف ...
بیشتر
بوستان سعدی نمونه‌ای کم‌نظیر از بلاغت شعر فارسی است. سعدی به‌ویژه در آغاز حکایات تعلیمی این منظومه، هنر و نبوغ خود را در به‌کارگیری شگردهای بلاغت به نمایش گذاشته است؛ با این همه، کمتر پژوهشی در پی کشف و تحلیل رموز کیمیایی بلاغت در آغاز حکایات بوستان انجام شده است. البته توجه به بلاغت آغازِ شعر، قرن‌هاست که با اصطلاحاتی چون حسن مطلع و براعت استهلال وجود داشته؛ اما این اصطلاحات که بیشتر جنبه‌ی آموزشی دارند، برای تحلیل دقیق و درکِ ارزشِ بلاغیِ آغاز حکایت‌های بوستان کافی نیستند. مقاله‌ی حاضر با تمرکز بر مفهوم «هدف هنری» می‌کوشد بخشی از رموز بلاغت آغاز حکایات بوستان را کشف و تحلیل کند. از این رو، در این مقاله علاوه بر استفاده از دانش بلاغت سنتی و دستاوردهای نوین نقد رتوریکی، فرمالیسم و ساختارگرایی، در طی خوانش‌های پی‌درپی و مکرر شعر، حضور یا غیاب شگردها و تمهیدات هنری در آغاز هر حکایت درک شده، سپس ساختار و کارکرد هر شگرد توضیح داده شده و در نهایت ارزش بلاغی هر شگرد با بیانی تحلیلی تشریح شده است. یافته‌های این تحلیل نشان می‌دهد که غایت و ارزش بلاغیِ آغازِ حکایات تعلیمی بوستان این است که سعدی توجه مخاطب را از همان آغاز جذب کرده و مشکلِ تفاوتِ میان ذهنیت مخاطب و پیام تعلیمی را با شگردها و تمهیدات ادبی پوشانده است تا بر زیبایی، جذب و تأثیر سخن خود بیفزاید. افزون بر این، بررسی و تحلیل تطبیقی شگردهای بلاغت آغاز در حکایات بوستان، کارکرد عملی مفهوم «هدف هنری» را در تحلیل بلاغی و جذب و تأثیر اثر ادبی نشان داده است.
ایوب امیدی؛ علی صیادی
چکیده
قوانین مالی-حسابرسی از معیارهای سنجش عدالت در ادارۀ کشور بوده‌است. شناخت دانش گذشتگان در این زمینه و آمیختن آن با قواعد حسابداری و قوانین متناظر در عصر جدید، می‌تواند در بازخوانی دانشِ پیشینیان بسیار ...
بیشتر
قوانین مالی-حسابرسی از معیارهای سنجش عدالت در ادارۀ کشور بوده‌است. شناخت دانش گذشتگان در این زمینه و آمیختن آن با قواعد حسابداری و قوانین متناظر در عصر جدید، می‌تواند در بازخوانی دانشِ پیشینیان بسیار سودمند باشد. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی می‌کوشد به بررسی مفاهیم حسابداری و حسابرسی در کل شاهنامه شاهنامۀ فردوسی بپردازد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مصادیق حسابداری و حسابرسی در شاهنامه با مفاهیم امروزی این علم با وجود دگرگونی در عناوین و اصطلاحات، هماهنگی و اشتراک مفهومی زیادی دارد و می‌توان گفت که برخی از قوانینی که امروزه در علم حسابداری وضع شده‌است در گذشته نیز سابقه داشته است. علاوه بر این در دورۀ تاریخی شاهنامه، مفاهیم حسابداری و حسابرسی، انعکاس برجسته‌تری دارد و مصادیق باج و خراج در شاهنامه نیز برجسته‌تر از سایر موارد است که این برجستگی، نشانگر اهمیّت مالیات در آبادانی، ادارۀ اُمور کشور، پرداخت حقوق و حفظ امنیت ملی است. در دورۀ بهرام ساسانی و انوشیروان به ترتیب نیز مسائل حسابداری و حسابرسی برجستگی بیشتری دارد و در این دوره اُمور حسابرسی وحدت و انسجام سازمانی و دیوانی بیشتری می‌یابد. مفاهیم این علم در شاهنامه در چهارده عنوان ازجمله: دخل و خرج، سود و سرمایه، خرید و فروش، کاهش ارزش پول ملی، باج و ساو (مالیات)، فرار مالیاتی، کاهش مالیات، افزایش مالیات، معافیّت‌های مالیاتی، کمک مالی به طبقات ضعیف جامعه و افراد ورشکسته، جبران خسارت محصولات کشاورزی هنگام سوانح طبیعی و دفع قحطی، استقراض دولت از بازرگانان و رونوشت و نگهداری اسناد مالی و اعزام بازرسان مالیاتی بررسی و تحلیل شده است.
علی خالقی؛ پوران رضایی چوشلی
چکیده
نظریۀ جهانهای متن الگوی پردازش زبانی انسان است و تنها به مطالعۀ کل متن اکتفا نکرده، بلکه به بررسی بافت‌های پیرامون تولید و تعبیر متن نیز می‌پردازد. فرض اصلی در این نظریه مبنی بر این است که انسان، گفتمان ...
بیشتر
نظریۀ جهانهای متن الگوی پردازش زبانی انسان است و تنها به مطالعۀ کل متن اکتفا نکرده، بلکه به بررسی بافت‌های پیرامون تولید و تعبیر متن نیز می‌پردازد. فرض اصلی در این نظریه مبنی بر این است که انسان، گفتمان را از طریق بازنمایی‌هایی ذهنی پردازش و درک می‌کند. این نظریه به ترتیب متشکل از جهان گفتمان، جهانهای متن با دو مؤلفۀ عناصر جهان ساز و گزاره‌های نقش گستر می‌باشد و جهانهای زیر شمول که خود متشکل از جهان زیر شمول اشاره‌ای، نگرشی و معرفتی است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی سازه‌های سازنده‌ی شعر «هشت کتاب» سهراب سپهری، و «التحوّلات والهجرة فی أقالیم النهار واللیل» آدونیس می‌باشد. این پژوهش براساس روش توصیفی- تحلیلی و بر مبنای ادبیات تطبیقی با استفاده از رویکرد نظریه‌ی جهانهای متن پل ورث انجام می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد در جهان گفتمان، فحوای کتاب بیشتر به صورت گفتگو با طبیعت است و با عناصر طبیعی در سخن است و در زمینۀ جهانهای متن، عناصر جهان ساز شخصیت هایی مانند درخت، چمن، گل، حیوانات و ... فاعلیت اصلی دارند و در زمان‌های مختلف در حال تکرارند و در زمینه گزاره‌های نقش گستر جهانهای خرد در درون جهانی کلان درونه گیری شده که با امر و دستور همراه است و هیچ نوع گسستی در این جهانها مشاهده نشده است. جهانهای زیر شمول از نوع اشاره‌ای آن بیشتر گذشته سپس به زمان حال تغییر موضع داده و بسامد جهان زیر شمول نگرشی، جهان هدف‌ها است وجهان معرفتی چندان ظهور ندارد.
رضا رفایی قدیمی مشهد
چکیده
خسرو و شیرین به مثابۀ یکی از شاهکارهای نظامی گنجوی، چه از حیث بهره‌مندی از زبان ادبی و چه از منظر تصویرپردازی اثری ممتاز است و به همین دلیل، بارها توسط استادان و شارحان مختلف شرح شده است. علی‌رغم تلاش‌های ...
بیشتر
خسرو و شیرین به مثابۀ یکی از شاهکارهای نظامی گنجوی، چه از حیث بهره‌مندی از زبان ادبی و چه از منظر تصویرپردازی اثری ممتاز است و به همین دلیل، بارها توسط استادان و شارحان مختلف شرح شده است. علی‌رغم تلاش‌های بسیار شارحان، برخی از ابیات این منظومه هنوز با ابهام و نارسایی معنایی و تصویری روبرو است. در این نوشتار، یکی از ابیات بحثبرانگیز و محل اختلاف خسرو و شیرین، بررسی و بازشرح شده است. بیت مورد نظر، دروصف شیرین و یاران او و تفرج ایشان در دشت انجرک است:در آن مینوی میناگون چمیدند فلک را رشته در مینا کشیدندشارحان مختلف، شرحهای گوناگونی از بیت بالا مطرح کرده‌اند که تماماً با یکدیگر متفاوت است و تقریباً هیچ تفسیر و شرحی از این بیت با شروح دیگر ماننده نیست. در این پژوهش، نخست شروح گوناگون و اختلاف آنها بررسی شده و سپس، تلاش شده است که با ارائۀ شواهد و دلایل بافتی و متنی، شرح و تفسیر جدیدی از بیت موردنظر ارائه شود که بر مفهوم «رشته کشیدن» در هنر میناکاری مبتنی است.
زینب برزگرماهر؛ خدابخش اسداللهی
چکیده
جستار حاضر، با رویکرد کیفی، و به شیوه‌ی تحلیل محتوای قیاسی، عناصر رفتاری در اشعار تمثیلی پروین اعتصامی را بر مبنای نظریۀ یادگیری اجتماعی آلبرت بندورا بررسی می‌کند. جامعۀ آماری پژوهش، اشعار تمثیلی پروین ...
بیشتر
جستار حاضر، با رویکرد کیفی، و به شیوه‌ی تحلیل محتوای قیاسی، عناصر رفتاری در اشعار تمثیلی پروین اعتصامی را بر مبنای نظریۀ یادگیری اجتماعی آلبرت بندورا بررسی می‌کند. جامعۀ آماری پژوهش، اشعار تمثیلی پروین اعتصامی و نمونۀ پژوهش شامل پنجاه قطعه شعر تمثیلی است که به‌صورت هدفمند و بر اساس بیشترین قابلیت انطباق با مؤلفه‌های نظریۀ یادگیری اجتماعی بندورا انتخاب شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد نمادهای اخلاقی در شعر پروین اعتصامی، بستری مساعد برای رمزگردانی ذهنی، اصلاح رفتار و ارتقای شناخت اجتماعی فراهم آورده‌است. تمثیل در شعر پروین، قرابت معناداری با مفهوم یادگیری مشاهده‌ای در نظریۀ بندورا دارد و در اغلب موارد، ساختار اشعار تمثیلی وی تطابق کلی با مراحل یادگیری اجتماعی را نشان می‌دهد. مؤلفه‌هایی همچون «تنبیه جانشینی»، «موجبیت متقابل» و «اثر موجی» در بخش عمده‌ای از این قطعات حضور دارند. همچنین، «انگیزش درونی» به‌عنوان مهم‌ترین عامل یادگیری در نمونه‌ی پژوهش برجسته است و بیانگر تأکید شاعر بر استمرار فرایند یادگیری علی‌رغم ناملایمات اجتماعی است. در مجموع، اشعار تمثیلی پروین اعتصامی به‌منزلۀ کنش ادبی با اثربخشی غیرمستقیم، مخاطب را در مسیر یادگیری فعال قرار داده و هنجارهای اجتماعی مساعد را به ذهن خودآگاه ایشان القا می‌کند.
حسین جودوی
چکیده
این پژوهش به تحلیل بازنمایی مرگ در اشعار فریدون مشیری با تکیه بر نظریة «آلوده‌انگاری» ژولیا کریستوا می-پردازد. هدف اصلی، کشف چگونگی بازنمایی مرگ به‌مثابه یک «ابژة آلوده» در شعر مشیری و تحلیل ...
بیشتر
این پژوهش به تحلیل بازنمایی مرگ در اشعار فریدون مشیری با تکیه بر نظریة «آلوده‌انگاری» ژولیا کریستوا می-پردازد. هدف اصلی، کشف چگونگی بازنمایی مرگ به‌مثابه یک «ابژة آلوده» در شعر مشیری و تحلیل مکانیزم‌های دفاعی و زیبایی‌شناختی مورد استفادة شاعر برای مواجهه با اضطراب وجودی ناشی از آن است. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی اشعار برگزیدة مشیری با محوریت مضامین مرگ، در چارچوب مفهومی نظریة کریستوا است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مرگ در اشعار مشیری به طرز بارزی ویژگی‌های ابژة آلودة کریستوایی را داراست: ۱) مرگ هم‌زمان به عنوان تهدیدی هولناک و راه رهایی تصویر می‌شود. ۲) مرگ، مرزهای بدن، هویت، حیات/ممات و درون/بیرون را نقض می‌کند. ۳) مرگ به حضوری آشنا و جدایی‌ناپذیر در روان شاعر تبدیل می-شود. مشیری برای مواجهه با اضطراب مرگ، از مکانیزم‌های دفاعی نمادین و زیبایی‌شناختی بهره می‌برد: زیباسازی مرگ، خلق مناسک تخیلی و بازگشت به امر نشانه‌ای. مآلاً به دست می‌آید که نظریة آلوده‌انگاری کریستوا، ابزاری قدرتمند برای گشودن لایه‌های روانشناختی، وجودی و زیبایی‌شناختی عمیقِ مواجهة فریدون مشیری با مرگ است و نشان می‌دهد شعر او چگونه با نقاب زدن امر هراس‌انگیز در پوشش نماد و زیبایی، امکان زیستن با اضطراب مرگ را فراهم می‌آورد. این خوانش، گامی نو در درک اشعار مشیری و ظرفیت‌های نظریة کریستوا در نقد ادبیات فارسی محسوب می‌شود.
