معاونت پژوهشی دانشگاه شیراز شعر پژوهی(بوستان ادب) 2008-8183 8 2 2016 08 22 Disappear of Bahrāme Gōr غیبت بهرام گور (بررسی مضمونی حماسی- اساطیری در روایاتِ پایانِ زندگیِ بهرام پنجم ساسانی) 27 60 3537 10.22099/jba.2016.3537 FA سجاد آیدنلو دانشگاه پیام نور ارومیه Journal Article 2015 05 20 In epic- mythological, ritual and historical narrations there are many examples of kings, heroes, saints etc who--after going into a cave, well, pit, grave, underworld etc--ascend, disappear, or find immortality until apocalypse, or sleep and wake up in the apocalypse. Bahrām the fifth (entitled Bahrām-e Gūr) probably died a natural death but in numerous narrations, he disappears in a cave or a dome, or falls into a well, lagoon or marsh and his corpse is never found. Probably, such narrations are based on the motif mentioned above. Persians who thought Bahrām-e Gūr has ascended alive into heaven at the end of his just rule to come back in the apocalypse and fight for goodness, have created narratives in which Bahrām-e Gūr disappears in a cave or a well much in the same way as KayKhusraw and other immortal saviors of his league. Perhaps this belief was rooted in two reasons: first, characterization of Bahrām as an epic-mythological king-hero in Persian narratives and beliefs; and second, his <em>homonymity</em>  with Bahrām-e varjāvand (a Zoroastrian savior) and displacement of some functions of famous Bahrāms—such as Bahrām the Zoroastrian god, Bahrām-e Gūr, Bahrām-e Chūbīn, Bahrām-e Varjāvand-- in narrative and historical traditions of Persia. <strong>Keywords:</strong> Bahrām-e Gūr, cave, well, disappear, eternity, apocalyptic savior.                                                                                 این مضمون که کسی به غار، چاه، گودال، قبر، زیر زمین و... می رود و در آنجا عروج می کند و غایب می شود یا زندگانی ابدی می یابد و تا رستاخیز زنده می ماند/ می خوابد تا در آخرالزمان ظاهر شود، نمونه های مختلفی در روایات حماسی- اساطیری، آیینی- اعتقادی و تاریخی دارد. بهرام پنجم ساسانی (ملقّب به بهرام گور) هم- که ظاهراً به مرگ طبیعی درگذشته- در داستانهای متعدّدِ پایانِ کارش در غار یا گنبدی ناپدید می شود و یا به چاه و مرداب یا شوره زار می افتد و پیکرش را نمی یابند. احتمالاً این روایات نیز مبتنی بر بن مایۀ مذکور است و ایرانیان که می پنداشتند بهرام گور پس از اتمامِ شهریاریِ دادگرانه اش غایب شده و زنده به آسمان رفته است تا در روز رستاخیز باز گردد و برای پیروزیِ فرجامینِ نیکی بستیزد، افسانه هایی پرداخته اند که در آنها بهرام همچون کیخسرو و دیگر همتایانِ منجی و جاویدانش در غار یا چاه ناپدید می شود. شاید تصوّرِ چنین سرنوشتِ داستانی و آیینی برای او به دو دلیل بوده است. نخست تبدیلِ شخصیّتِ تاریخیِ بهرام گور به شاه- پهلوانی حماسی- اساطیری و محبوب در روایات و معتقدات ایرانیان که هم دلیر بوده است و هم رعیّت پرور و دیگر، هم نامیِ او با یکی از نجات بخشانِ رستاخیزیِ زرتشتی یعنی بهرام ورجاوند و جابه جاییِ برخی خویشکاری هایِ بهرام های نامدار در سنّتِ داستانی و تاریخیِ ایران که موجبِ انتقالِ نقشِ آخرالزمانیِ بهرام ورجاوند به بهرام گور شده است. https://jba.shirazu.ac.ir/article_3537_4db560fbdacb47cd7a6be63030e64ffc.pdf