معاونت پژوهشی دانشگاه شیراز شعر پژوهی(بوستان ادب) 2008-8183 مقالات آماده انتشار 2021 04 25 Critical discourse analysis of Shiite in Persian poetry from Rudaki to Ghazāeri تحلیل انتقادی گفتمان شیعی در شعر فارسی از رودکی تا غضائری 6108 10.22099/jba.2021.39049.3923 FA حسن اکبری بیرق دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان رضا نیکو دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه سمنان، ایران Journal Article 2020 11 19 Persian poetry has long been a manifestation of Shia discourse. The great events of Shiism history, such as Qadir, Saqife, and Ashura, have each been reflected in their positions in thought and, consequently, in the poetry of poets. The events that befell the successor of the Prophet of Islam confronted Muslims with the phenomenon of internal strife and division in the Islamic Ummah, and acquainted them with questions about the fundamental issues of their first political gathering. This article aims to represent the impact of this discourse on Persian poetry from Rudaki to Ghazāeri and by studying the main sources and analyzing the data. By Examining Persian-speaking poems from Roudaki to Ghazāeri, especially Bondar Razi, Ferdowsi, Kisai and Ghazāeri Razi, based on Norman Fairclough critical method; That means, text analysis, discursive practice and social practice, it became clear that the dominant discourse in the poetry of these poets is the pill of Ahl al-Bayt and Superiority Ali. Rudaki, Daqiqi, Bondar, Kisai, Ferdowsi and Ghazāeri with their poems as a communicative event, not only reflect a part of the social action of their time, but have examined the order of Shia discourse in Persian poetry founding. شعر فارسی دیرزمانی است که تجلّی‌گاه گفتمان شیعی است. رخدادهای بزرگِ تاریخ تشیّع چون غدیر، سقیفه و عاشورا هرکدام در مقام خود در اندیشه و به دنبال آن در شعر شاعران بازتاب یافته‌اند. حوادثی که بر سر جانشینی پیامبر اسلام روی داد، مسلمانان را با پدیدة اختلاف درونی و انشعاب در امّت اسلامی مواجه ساخت و آنان را با پرسش‌هایی پیرامون مسائل اساسی اوّلین تجمّع سیاسی‌شان آشنا کرد. این مقاله با هدف بازنمایی تأثیر این گفتمان بر شعر فارسی از رودکی تا غضائری و با مطالعة منابعِ اصلی و تجزیه و تحلیل داده‌ها انجام شده است. با بررسی اشعار پارسی‌گویانِ نامی از رودکی تا غضائری به‌ویژه بُندار رازی، فردوسی، کسایی و غضائری رازی بر اساس روش انتقادیِ نورمن فرکلاف؛ یعنی، بررسی متن، عمل گفتمانی و عمل اجتماعی، روشن شد که گفتمانِ غالب در شعر این شاعران، حبّ اهل بیت و افضلیّت علی است. رودکی، دقیقی، بندار، کسایی، فردوسی و غضائری با اشعار خود در مقام رخدادی ارتباطی نه تنها به بازتاب گوشه‌ای از عمل اجتماعی روزگار خود پرداخته‌اند که نظمِ گفتمانی شیعی را در شعر فارسی پی‌ریزی کرده‌اند.