بررسی مقایسه‌ای آرای بهار و نیما یوشیج درباره‌ی شعر و شاعری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه اراک

چکیده

انقلاب مشروطه یکی از مهم­ترین عوامل تحوّل در حوزه‌ی سیاست، اجتماع، فرهنگ و ادبیات در عصر حاضر به شمار می­رود. از نتایج مهم این نهضت، تفکیک و تقسیم جامعه‌ی ایران به دو دوره‌ی سنتی و مدرن است؛ این تقسیم­بندی در ادب مشروطه و معاصر نمود تام و تمام داشته است. از جمله نتایج برخورد سنت و مدرنیسم در عرصه‌ی شعر فارسی پیدایی شیوه‌ی جدیدی موسوم به شعر نیمایی است که همگام با شعر کلاسیک تا امروز جریان دارد. این جستار بررسی و مقایسه‌ی آرای دو شاعر هم­دوره، ملک الشعراء بهار به عنوان آخرین نماینده‌ی برجسته‌ی شعر کلاسیک و نیما ‌یوشیج به عنوان نخستین چهره‌ی شاخص شعر مدرن درباره‌ی شعر و شاعری است و از جمله اهداف آن نشان دادن کشمکش بر سر سنّت و تجدّد در حوزه‌ی شعر و شاعری ـ که به تبع فضای کلی جامعه پدید آمده بود- است. فرضیه‌ی پژوهش حاضر شناخت میزان تأثیرپذیری بهار و نیما از سنت و مدرنیسم است. نتیجه­ای که پس از دستیابی به نقاط اشتراک و افتراق آرای بهار و نیما به دست آمده، نشان می­دهد که تکیه‌ی زیاد بهار به سنّت سبب شده است که وی نوجویی را منحصر به محتوای تازه دانسته، نسبت به عناصر ساختاری شعر نگاهی سنّتی و محافظه­کارانه داشته باشد؛ اما نیما به سبب آشنایی با ادبیات و مکتب­های ادبی غربی و احساس ضرورت نوجویی در شعر فارسی به مرور از سنّت شعر فارسی فاصله گرفته، به نوآوری همه­جانبه در حوزه‌ی عناصر ساختاری شعر روی آورده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of Views of Bahar and Nima Yushij’s Views on Persian Poetry

نویسندگان [English]

  • ali sabaghi
  • hasan heidari
چکیده [English]

 The Constitution Revolution (Mashrute) is considered as one of the most crucial reasons of change in the entire political, social, cultural and literary domains of our time. One of the outcomes of this move is the division of the Iranian society into two traditional and modern epochs. This classification has been clearly represented in Mashrute and contemporary literature. And the interaction between the traditional poetry and modernist poetry lead to the appearance of the so called “Nimaee poem” keeping step with classical poetry till present. This article studies and compares the ideas of two contemporary poets, Bahar, the last representative of the classical poetry, and Nima, the first outstanding figure of modernist poetry, to show the conflict between traditional and modernist poetry originated from the context of that time. This article tries to show how much Bahar and Nima have been affected by classical and modernist poetry.  As the study shows, Bahar has a conventional and conservative look at poetry and his novelty is seen solely in the content of his poems. But Nima who is acquainted with Western Literature and Western literary schools and who knows the necessity of being fresh and novel in Persian poetry gradually gets far from traditional poetry and turns completely towards modernist poetry.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Definition of poetry
  • Elements of Poetry
  • bahar
  • Nima Yushij

آرین­پور، یحیی. (1375). از صبا تا نیما. 2جلد، تهران: زوّار.

آرین­پور، یحیی. (1376). از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار.

امن­خانی، عیسی. (1385). «جایگاه قالب­های کلاسیک در اندیشه‌ی نوگرای نیما». پژوهش‌های ادبی، سال 3، شماره‌ی 11، صص 9ـ26.

بهار، محمد تقی. (1370). مجله‌ی دانشکده. تهران: معین.

بهار، محمد تقی. (1371). بهار و ادب فارسی. 2جلد، به کوشش محمد گلبن، تهران: شرکت سهامی کتاب­های جیبی با همکاری انتشارات امیر کبیر.

بهار، محمد تقی. (1380). دیوان بهار(ملک الشعرا محمد تقی بهار). 2جلد، به اهتمام چهرزاد بهار، تهران: توس.

پارسی نژاد، ایرج. (1388). نیما یوشیج و نقد ادبی. تهران: سخن.

پورنامداریان، تقی. (1381). خانه­ام ابریست: شعر نیما از سنت تا تجدد. تهران: سروش.

ثروت، منصور. (1377). نظریه‌ی ادبی نیما. تهران: پایا.

جورکش، شاپور. (1385). بوطیقای شعر نو (نگاهی دیگر به نظریه و شعر نیما یوشیج)، تهران: ققنوس.

حقوقی، محمد. (1379). مروری بر تاریخ ادب و ادبیات امروز ایران. 2جلد، تهران: قطره.

خویی، اسماعیل. (1356). شعر چیست؟. تهران: امیرکبیر.

دستغیب، عبدالعلی. (1356). نیما یوشیج: نقد و بررسی. تهران: پازند.

دهقانی، محمد. (1380). پیش‌گامان نقد ادبی در ایران. تهران: سخن.

زرقانی، سیدمهدی. (1387). چشم انداز شعر معاصر ایران. تهران: ثالث.

زرین­کوب، عبدالحسین. (1378). با کاروان حله. تهران: علمی.

شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1359). ادوار شعر فارسی: از مشروطیت تا سقوط سلطنت. تهران: توس.

الطوسی، محمد بن محمد بن الحسن. (1361). اساس الاقتباس. به تصحیح محمدتقی مدرّس رضوی، تهران: دانشگاه تهران.

علی­پور، مصطفی. (1388). درباره‌ی زبان شعر. تهران: فردوس.

لنگرودی، شمس. (1378). تاریخ تحلیلی شعر نو. جلد اول، تهران: نشر مرکز.

ماهرویان، هوشنگ. (1385). مدرنیته و بحران ما. تهران: اختران.

مختاری، محمد. (1372). انسان در شعر معاصر. تهران: توس.

نظامی عروضی سمرقندی، احمد بن عمر بن علی. (1372). چهار مقاله. تصحیح محمد قزوینی، تهران: جامی.

نیما یوشیج. (1355). ارزش احساسات و پنج مقاله دیگر. تهران: گوتنبرگ.

نیما یوشیج. (1363). نامه­های نیما یوشیج. به کوشش سیروس طاهباز و با نظارت شراگیم یوشیج، تهران: نشر آبی.

نیما یوشیج. (1385). درباره­ی هنر و شعر و شاعری. به کوشش سیروس طاهباز، تهران: نگاه.

نیما یوشیج. (1389). مجموعه کامل اشعار نیما یوشیج. گردآوری و تدوین سیروس طاهباز، تهران: نگاه.

یوسفی، غلامحسین. (1386). چشمه‌ی روشن. تهران: علمی.