ریخت‌شناسی داستان حماسی «ببر بیان» مطابق با نظریه ولادیمیر پراپ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی یاسوج

2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی - واحد یاسوج

3 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج

چکیده

امروزه در نقد ادبی با شناخت سازه‌ها و گزاره‌های یک اثر می‌توان با ساختار آن آشنا شد. یکی از شاخه‌های نقد ادبی، با تکیه بر عناصر سازنده اثر، روایت‌شناسی است. نظریه‌پردازان بزرگی در زمینه روایت‌شناسی کار کردند و نظریات بسیار مهمی را ارائه نمودند. بهترین شیوه تحلیل و دسته‌بندی ساختاری در داستان‌ها و قصه‌های اساطیری و حماسی، در ریخت‌شناسی ولادیمیر پراپ می‌توان یافت. تحلیل رمزگانی پراپ به شناختی بایسته از سازه-های روایات حماسی یاری می‌رساند. سی و یک خویشکاری و شخصیت‌های هفت‌گانی ریخت‌شناسی پراپ سبب می‌شود حرکت‌های تعادل، قهر و بحران و تعادل نهایی در روایت حماسی دریافت شود.

در این مقاله تحلیلی- توصیفی سعی بر این شده‌است ساختار حماسه منظوم «ببربیان» که از سراینده‌ای نامعلوم است، با الهام از نظریه ولادیمیر پراپ روسی مورد بررسی قرار گیرد. منظومه «ببربیان» که سده سرایش آن را پیش از عهد مغول و در حدود قرن ششم دانسته‌اند، در 477 بیت با دادخواهی گروهی از دادخواهان هندی آغاز می‌شود و با کشته شدن ببربیان توسط رستم و ازدواج او با دختر رای هند به پایان می‌رسد. نتایج این تحلیل این است که می‌توان الگوی خویشکاریهای مدنظر پراپ را در این روایت حماسی اسطوره ای دریافت و با نمودگاری حرکت‌های اصلی که در بطن خود حرکت‌های فرعی قرار داده، این نظریه انطباق داده شود. در نمودگاری ریخت‌شناسانه این روایت، سی و یک خویشکاری مدنظر پراپ در قصه‌ها، هرچند به صورت غیرمتوالی یافت گردید. وجود هر هفت شخصیت روایت‌شناسی پراپ در این منظومه نشانگر همسانی و همگونی این حماسه با روایت‌های مدنظر پراپ است. بسط روایت در این منظومه از طریق خویشکاری «کشمکش- پیروزی» صورت پذیرفته است. نتیجه دیگری که از این پژوهش می‌توان دریافت، اینکه به استناد این منظومه پهلوانی، «ببربیان» نام پتیاره‌جانوری آبزی بوده است که رستم از پوست او رزم‌جامه دوخته؛ هرچندکه در گرشاسپ‌نامه و شاهنامه آن را نوعی پلنگ خوانده

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Morphology of the epic story "Tiger of Expression" according to the theory of Vladimir Prop

نویسندگان [English]

  • ali reza taleban 1
  • mohammad hadi khaleghzadeh 2
  • mehdi famouri 3
1 PhD student in Persian language and literature, Islamic Azad University of Yasouj
2 Assistant Professor of Persian Language and Literature Islamic Azad University, Yasouj Branch
3 yasouj university
چکیده [English]

Today, in literary criticism, by recognizing the structures and propositions of a work, one can get acquainted with its structure. One of the branches of literary criticism, relying on the constituent elements of the work, is narratology. The great theorists worked in the field of narratology and presented very important theories.The best method of structural analysis and classification in mythological and epic stories and tales can be found in Vladimir Propp's morphology. Propp's cryptographic analysis helps to understand the constructs of epic narratives.Thirty-one weekly prop and morphological characters of Propp's cause the movements of balance, violence and crisis, and the final balance in the epic narrative.

In this analytical-descriptive article, an attempt has been made to examine the structure of the epic poem "Tigers", which is from an unknown poet, inspired by the theory of Vladimir Propp of Russia. The poem " The results of this analysis indicate that it is possible to obtain the pattern of Propp's considerations in this epic-mythical narrative and to adapt this theory to the representation of the main movements that include sub-movements. . In the morphological representation of this narrative, thirty-one of the prophecies considered by Propp in the stories were found, albeit in a non-sequential manner. The presence of all seven characters of Propp's narratology in this system indicates the similarity of this epic with the narrations considered by Propp. The narrative in this system has been expanded through the "struggle-victory" selfishness. Another conclusion that can be obtained from this research is that according to this heroic poem, "Tiger" was the name of an aquatic animal that Rostam sewed a rosette from his skin; However, in Garshaspnameh and Shahnameh, it is called a kind of leopard

کلیدواژه‌ها [English]

  • Narratology"
  • Structuralism"
  • Morphology"
  • Vladimir Propp"
  • "
  • The Tiger System"