حکایت هجران، از ورقا تا طوطی (بررسی مقایسه‌ای مقولۀ هبوط روح در قصیدة عینیة «ابن سینا» و مثنوی طاقدیس «ملا احمد نراقی»)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه ارومیه

2 استاد دانشگاه ارومیه

چکیده

قصیدة عینیة «ابن سینا» یک اثر عرفانی و رمزی است که در آن روح، به شکل پرنده تصویر می‌شود و از عالم ملکوت به عالم ملک، هبوط می‌کند. هرچند اندیشة هبوط روح، قرن‌ها قبل در اندیشه و ادبیات گنوسی مطرح شده بود، این مبحث از «ابن سینا» به بعد، در آثار منثور و منظوم عارفان مسلمان، در قالب تمثیل پرنده ارائه شده‌ است. از جمله آنها می توان به «ملا احمد نراقی»(1185 یا 1186-1245ق) اشاره کرد که در داستان «طوطی و شاه»مثنوی «طاقدیس»، به شکلی تمثیلی به این مقوله می‌پردازد. مقالة حاضر پس از ذکر مقدمه‌ای درباره هبوط روح و نماد کبوتر در رسالة‌الطیرها، با روش تحلیلی-مقایسه‌ای به بیان نقاط اشتراک و افتراق دو اثر داستان «طوطی و شاه» و «قصیدة عینیه» پرداخته است و سرانجام در این دو اثر اشتراکاتی مانند: نزول روح از عالم بالا، اسارت روح در جسم، نالة روح از فراق و وصال‌طلبی روح، و افتراقاتی مانند: واکنش و عدم واکنش روح برای پذیرش هبوط، و دخالت و عدم دخالت شیطان در فراموشی وطن اصلی، میان این دو اثر به دست آورده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The story of separation, From Varqā to Parrot (A Comparison of the descent of the soul in Ibn Sina's Ayniyyah ode and Mullah Ahmad Naraghi,s Masnavi Taqidis)

نویسندگان [English]

  • Roghayyeh Asadi Khanshan 1
  • Abdolnaser Nazariani 1
  • alireza mozaffari 2
1 Department of Persian Language and Literature. Faculty of Literature and Humanities. Urmia University
2 professor of urmia university
چکیده [English]

Ibn Sina's Ayniyyah ode is a mystical and mysterious work in which the soul is depicted in the shape of a bird and descends from the realm of the kingdom to the realm of the realm. Although the idea of the descent of the soul is essentially a Gnostic thought, Muslim mystics have been influenced by the Ayniyyah in their use of the allegory of the bird, in the treatises of the birds, and the like. Among these mystics is Mullah Ahmad Naraghi, who is directly or indirectly influenced by this poem while telling the story of Parrot and Shah Masnavi Taqdis. The present article has used analytical and comparative methods to express the commonalities and differences between the two works of the story of the parrot and the Masnavi king of Taqdis and the poem. This article concludes by sharing such things as the descent of the soul from the upper world, the captivity of the soul in the body, the moaning of the soul from the separation of the soul and the differences such as the reaction and non-reaction of the soul to accept the descent and intervention of the devil in forgetting the original homeland. Has achieved.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ibn Sina
  • Ayniyyah ode
  • Mullah Ahmad Naraghi
  • Masnavi Taqdis
  • Descent of the Soul