عطار و دیدار با شاهد قدسی (بحثی پیرامون ساخت و محتوای برخی از غزل‌های شورانگیز عطار)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی

10.22099/jba.2022.41885.4134

چکیده

چکیده
عطار نیشابوری در بخش قابل توجهی از غزل‌های رندانه و شورانگیز خود، به موضوع دیدار با شاهد قدسی یا منِ برتر و ملکوتی خویش پرداخته است. او در این غزل‌ها، واقعه‌ای را به تصویر کشیده که به نوعی معرفت درونی، شهودی و کاملاً شخصی بی‌میانجی حسّ و عقل اشاره دارد؛ به همین سبب از زبان، نگرش و سبک و سیاق خاصی برخوردارند و فردیت و خلاقیت شاعر در آن‌ها به خوبی نمایان است. عطار در این دسته از غزل‌ها که ساختاری داستان‌گونه و کاملاً روایی دارند و می‌توان آن‌ها را غزل- داستان نامید، راوی قصه‌های حوادث روحی خویش است. حوادثی که بن-مایۀ اصلی آن‌ها را زمینۀ معنایی داستان شیخ صنعان و حلاج رقم می‌زند. به دلیل غلبۀ احوال عاطفی و شهودی، شاعر به قطب استعاری زبان متوسل گردیده و برای بیان منظور خویش از رمز و نماد بهره می‌گیرد. رؤیاگونگی، تناقض و ابهام سرشت ذاتی این غزل‌ها به حساب می‌آید و به همین دلیل باب تأویل را به روی خویش می‌گشاید. همچنین غلبۀ وجه اخباری و عاطفی، لحن جدی و حسرت‌آمیز شاعر و نیز تناسب صورت و محتوا را می‌توان از دیگر مختصات این دسته از غزل‌ها برشمرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Attar and Meeting with Holy witness (A discussion on the Construction and Content full of Attar's exciting Sonnets)

نویسنده [English]

  • ahmad sanchooli
چکیده [English]

Abstract
In a significant part of his roguish and exciting sonnets, Attar Neyshabori has discussed the issue of meeting with his holy witness or his kingdom and superior self. In these sonnets, he depicted the event that refer to a kind of inner, intuitive and completely personal knowledge unmediated sense and reason. Therefore, they have a special language, attitude, style and the poet's individuality and creativity are well-showing in them. In these sonnets, which are structurally fictional and completely narrative and can be called sonnet-story, Attar is the narrator of his mental event stories. The events that make their main founder the semantic story of Sheikh Sanan and Hallaj. Due to the overtake of emotional and intuitive conditions, the poet resorts to metaphorical pole of language and uses code and symbol to express his purpose. The dreaming, contradiction and ambiguity are the nature of these sonnets, therefore the interpretation of the sonnets is considered. Also, the overpowering of news and emotional face, serious and sensory tone of the poet and the proportion of face and content can be considered as another coordinates of these sonnets.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Attar Neyshaburi
  • Sonnets
  • Meeting with Holy witness (kingdom man)
  • Personal and intuitive knowledge