نقدِ نگاهِ اسطوره ای در شعرِ مهدی اَخَوانِ ثالث

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز

10.22099/jba.2022.43082.4208

چکیده

اَخَوانِ ثالث را بیرون از هندسه‌ای که جهانِ اسطوره‌ای برایِ او ترسیم می‌کند، نمی‌توان تصوّر کرد. به همان اندازه‌ای که اندیشه‌ی اسطوره‌ای، اسباب آشنایی‌زدایی‌ها و فُرم را در شعرِ او بنیاد گذاشته، به همان اندازه نیز، پی‌ریزِ آن نقاطِ آسیب‌زایی گشته است که از آن دریچه می‌توان به ذهنیّت و زبانِ شاعر‌ـ‌روشنفکر‌های ایرانی، نَقبی به سویِ امتناعِ تعقّلِ مدرن زد. اَخَوان، در شاهکار‌های خود ـ زمستان، آخرِ شاهنامه و از این اوستاـ، به منطقه‌ای از ساحتِ اندیشه‌ی اسطوره‌ای پای نهاده، که باستان‌گرایی و موسیقی، قدّیس‌پنداری و اهریمن‌سازی، غمِ گذشته و گریه بر رَبع و اطلال و دَمَن، آن‌هم در عصرِ آه و آهن و آهکِ زنده، راه را بر هر تجربه‌ی تاریخِ هم‌زمانی‌ای، مسدود کرده است. نگارنده در این جُستار، با عطفِ نظر به اندیشمندانِ روشنگری، سعیِ او برآن بوده که با آوردنِ نمونه‌هایی عینی، میراثِ هنریِ اَخَوانِ ثالث را از منظری آسیب‌شناسانه در پرتوِ تفکّر اسطوره‌ای، به بحث و تحلیل با مخاطبِ خویش بگذارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critique of the mythical look in the poetry of Mehdi Akhavan Sales

نویسنده [English]

  • Asad Abshirini
-
چکیده [English]

The Mahdi akhavan sales cannot be imagined outside the geometry for which the mythical world draws for him. As much as mythical thought has established the means of de-familiarization and form in his poetry, so much has it laid the foundations of those traumatic points through which one can enter the mind and language of the poet-intellectual. An Iranian turned a blind eye to the refusal of modern reason. Akhavan, in his masterpieces - Winter, the end of Shahnameh and from this Avesta - has set foot in an area of mythical thought, which includes archeology and music, sanctification and demonization, sorrow of the past and weeping over the quarter and the fall and the dead. In the age of oh, iron, and quicklime, it has blocked the way for any experience of contemporary history. In this study, the author, relying on the views of Enlightenment thinkers, has tried to discuss and analyze the artistic heritage of akhavan from a pathological perspective in the light of mythical thinking, by providing objective examples.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mehdi Akhavan Sales
  • myth
  • Enlightenment
  • History
  • Pathology