نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• محمدرضا صالحی مازندرانی ¹
• زهرا نصیری شیراز ²
• قدرت قاسمی پور ³
• نسیم مراقی ⁴

¹ دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران ‏

² استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران ‏

³ استاد زبان وادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران ‏

⁴ دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکدة ادبیات وعلوم انسانی دانشگاه شهیدچمران اهواز/ایران

چکیده

پژوهش حاضر با تمرکز بر داستان «رستم و سهراب» در شاهنامه‌ی فردوسی، به بررسی چگونگی حضور راوی و تأثیر آن بر ساختار روایت و شیوه‌ی بازنمایی شخصیت‌ها می‌پردازد. هدف، شناخت جایگاه راوی در سطوح مختلف روایت و درک چگونگی تأثیر آن بر زاویه‌دید و رابطه‌ی میان صدای راوی و صداهای درون متن است. چارچوب نظری پژوهش بر پایه‌ی مفاهیم روایت‌شناسیِ ژرار ژنت و شلومیت ریمون‌ـ‌کنان تنظیم شده و نمونه‌هایی از روایت در دو سطح برون‌داستانی و درون‌داستانی بررسی شده است. تحلیل‌ها نشان می‌دهد راوی در بیشتر بخش‌ها در جایگاه دانای کل، بیرون از داستان عمل می‌کند و بر زمان، مکان و ذهن شخصیت‌ها، اشراف دارد. در عین حال، در برخی صحنه‌ها، روایت به شخصیت‌ها سپرده می‌شود و این امر موجب تغییر موقتی زاویه‌دید و تنوّع در بیان می­گردد. مداخله‌های تفسیری راوی، به ویژه در بیان داوری‌های اخلاقی یا احساسی، بر لایه‌ی معنایی داستان اثر می‌گذارد و به درک بهتر فضای تراژیک کمک می‌کند. در مجموع، داستان رستم و سهراب نمونه‌ای از تعامل میان روایت برون‌داستانی و درون‌داستانی را نشان می‌دهد که در آن، پیوند میان دیدگاه راوی و تجربه‌ی شخصیت‌ها به شکلی تدریجی و چندلایه شکل می‌گیرد.
 
 
 

کلیدواژه‌ها

• راوی
• رستم و سهراب
• روایت
• شاهنامه

موضوعات

• متون حماسی

عنوان مقاله [English]

An Investigation of the Extent and Manner of the Narrator’s Presence in the Story of “Rostam and Sohrab” in Ferdowsi’s Shahnameh

نویسندگان [English]

• Mohammad Reza Salehi Mazandarani ¹
• Zahra Nasirishiraz ²
• Ghodrat Ghasemipour ³
• Nasim Maraghi ⁴

¹ Associate Prof of Persian Literature/ Literature Shahid Chamran University, of Ahvaz, Ahvaz, Iran

² Assistant Prof of Persian Literature/ Literature Shahid Chamran University, of Ahvaz, Ahvaz, Iran

³ Prof of Persian language and Literature, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran

⁴ Phd Student of Persian Language and Literature, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran

چکیده [English]

 The narrator is one of the oldest elements of literature, with a history as long as human culture itself. In ancient narrative traditions, the narrator was not merely a literary device but also a bearer and transmitter of collective memory, national traditions, and cultural values. Narrative therefore played a central role in preserving earlier poetry, and epic literature became one of the oldest narrative forms among nations. Like modern writers, ancient storytellers used narrators to convey events and organize the story world. The narrator may thus be regarded as the author’s representative in the text: the figure who recounts the story and sets it in motion, although he/she is not necessarily its creator. In classical narrative texts, the narrator often occupies a transcendent, almost godlike position; in later periods, especially after the Renaissance and with the rise of the modern novel, this position becomes earthlier and more artistic. Theorists have accordingly classified narrators according to their narrative level, point of view, degree of knowledge, and distance from events. Ferdowsi’s Shahnameh, as a foundational work of Persian literature, has a strong narrative structure and can be productively examined through modern narratological concepts.
 

کلیدواژه‌ها [English]

• narrative
• narrator
• Rostam and Sohrab
• Shahnameh